Skriuw ek ris in reaksje yn it Gastenboek wat jimme fan'e side fyne !
Interview Op'e Roaster (April 2012)

Koarte berjochten út de Ljouwerter krante. 

(Berltsum / Wier.)


Yn de Ljouwerter krante wurdt troch de gemeente Menameradiel frege of immen wit of te witten komme kin, wêr't de eardere pleatsen mei de nammen "LIUSMA" en "AUTA" yn it Kleaster Anjum stien hawwe mei stimrjocht op de nûmmers 2 en 3. (L.C. 17-3-1762). Dêr nei is der, foar sa fier as ik wit, nea net in andert op kommen.

(Ien derfan op A 21 wurdt dêrom no it hússteed neamd?)


Yn in advertinsje d.d. 17-4-17de WACHTKAMER van het Kantongerechts 73 wurde timmerfeinten frege dy't timmerje en mitselje kinne, om te wurkjen oan de lâns gebouwen binnen de stêd Ljouwert, troch de hearen Pieter Boorsma, Douwe Bekius, Hermanus OvLodema allegearre te Ljouwert en troch Taeke Klaases, mr. timmerman te Berltsum.


Fiif jier letter lêze wy in de Ljouwerter fan 20-5-1778, dat tusken Berltsum en Ljouwert in reade siden wurksek ferlern is wêr yn in swarte siden mantel. Dejinge dy’t it ferlerne wer terjochte bringt by de kastlein te Berltsum of by Harmanus Lodema, mr. mitseler by de Waach te Ljouwert, dy sil in fertarring genietsje. Hjir komme wy wer dyselde namme Lodema tsjin dy't gearwurke mei de Berltsumer mr. timmerman Taeke Klaases yn timmer - en mitsel saken.

De mr. mitselers Douwe Jentes Bijl fan Ljouwert en Sikke Foppes fan Marsum hawwe it opmitseljen fan de 4 pylders yn de Koepeltsjerke oan nommen by de opbou fan de tsjerke. Sybren van Gelder, mr. tichelder te Berltsum en Hein Polak, mr. tichelder te Ljouwert hawwe de measte stien oan de tsjerke levere. J. Feima, mr. leadjitter, fan Ljouwert it leadjitterswurk. Adolf Schaak en Co hawwe it stúkwurk fan de listen, "de pylders" by de preekstoel en it blassoen boppe yn it gewulft makke. Johannes Roeland, mr. stienhouwer te Ljouwert, de hurdstiennen poarte. Klaas Kroon, mr. oerwurkmakker, it oerwurk en wat dêr al net by hearde.

By de ôfbraak fan de âlde en de opbou fan de Koepeltsjerke hawwe in protte Berltsumers oan meiwurke en dêr oan fertsjinne. Sa mar in pear nammen: Jeremias Klazes Quarré, Klaas Quarré, Jeremias Reins Quarré, Frans Gerbens Faber, Klaas en Jacobus Lautenbach. Tjeerd Runia. It gie om it op en ôf kroadzjen fan stien, it graven fan de fundaminten, it oanslepen fan balken ensfh. Kornelis Eeltjes Schiphof, de Harnser skipper helle in protte hout fan Harns. Jetse Meinerts, mr. timmerman te Berltsum, hat de ljedder (trep) tusken it oargel en oerwurk makke en it tsjerkepaad befluorre. De earst stien oan de tsjerke is lein troch Jkhr. Georg Wolfgang Carel Duco Baron van Schwartzenberg thoe Hohenlandsberg, âld 11 jier, 2 moanne en 14 dagen. De yn gebrûk name wie op 22-8-1779. De houten need tsjerke op te tsjerkehôf is doe wer ôfbrútsen.


Út de Steds-en Doarpskronyk fan Fryslân fan G.A. Wumkes: 23-4-1701.

Petronella Nobel en Petrus Schick, konstschilder te Leeuwarden, koopt voor 259 car.gl. van Joh. Lautenbach, kapitein ter zee aldaar, zekere 24 car. gl. 10 st. eeuwige renten. 28-4-1772.

Verkocht by H.A. de Chalmot en G. Tresling te Leeuwarden de bibliotheek van wijlen ds. S.(iricus) Arnoldi te Berlikum. Augustus 1819.

Karst Hommes Kalma gebruikt de zathe Munnikshuis - State onder Boxum gr. 105 pm.


L.C. 12-1-1873.

IN EENE VERGADERING van kiezers uit Berlikum is met algemeene stemmen tot Kandidaat voor het lidmaatschap van de Gemeenteraad van Menaldumadeel gesteld de Heer Jacob Lammerts Dijkstra te Wier.


BERLIKUM, den 8 Januari 1872. L.(ammert) IJ.(sbrands) Brouwers, F.(olkert) H.(armannes) Kiestra, E.(eltje) S.(ikkes) Lautenbach, S.(joerd) T.(jeerds) Peterzon, P.(ieter) T.(heunis) Runia, S.(ikke) E.(eltjes) Schiphof, Mr. J. K.(lasing) Schonegevel.


Yn 1778 jout Horatius Lautenbach út Berltsum oan dat hy út de hân ferkeapje wol, syn 1/3 part yn it tige treflike FEAR, farrende fan Belkum op Ljouwert vise versa. Hja dy't ree binne om te keapjen, kinne harren keare ta de ferkeaper, dy't yn alle billikens akkoardzje wol.


L.C. 24-6-1836.

OPROEPING -  Al degenen die iets te vorderen hebben van, verschuldigd zijn aan, of onder zich berusten hebben betrekkelijk de vermengde Nalatenschappen van wijlen Horatius Jacobus Lautenbach en wijlen Antje Klazes Hager, in leven echtelieden, gewoond hebbende en overleden te BERLIKUM, worden verzocht daarvan hunne Rekeningen en Opgaven vrachtvrij in te zenden aan Douwe Klazes Hager, Guardenier te BERLIKUM, vóór of op den 25 Julij 1836.


L.C. 9-7-1785

De Kerkvoogden van Berlikum praesenteeren

Yn 1785 wie de Koepeltsjerke wer oan in ferve beurt ta. Dus nei 6 jier al wer! (In hûs moat ommers ek sa wat om de fiif jier wer (by) ferve wurde.)


Yn april 1786 fûn yn Berltsum in grutte plechtichheid plak. It Feriene Eksersysje Genoatskip fan Berltsum / Wier hie in nij findel krigen. Patriotten hjirby belútsen wienen û./o de master tichelder Winandus Andringa van Assen (boaske mei Catharina Kemp) en de op de Krússtrijtte hoeke wenjende kaptein, mr. bakker Egbertus Tullener (Tulner). Hy wie troud mei Grietje Florijn. Dûmny P. Nota hâlde in taspraak (L.C. 22-4-1786) In protte Berltsumer patriotten binne letter nei de mislearre opstân nei St.Omar yn Frankryk flechte, sa as Douw Eeltjes. Schiphof, Cornelis Lautenbach, Cornelis van Gelder, Simon K(C)ramer, ets. Sâwn jier letter binne hja wer mei de Hollânske ôfdieling yn it Frânske ynvaazje leger werom kommen nei Nederlân. Hja tsjinnen letter in skea fergoeding yn fanwege 7 jier miste ynkomsten en heun. Oaren sa as Andle Lolkes (Boomsma) kamen yn’e finzenis te lâne.


L. C. 31-7-1793.

W. van Assen, koopman te BERLICUM, leevert van zijn nieuw gestichte STEENBAKKERY aldaar af : Roode, Grauwe, Zwarte en Geele Steen in soorten, teegen de gematigsten Pryzen Recommandeert zich vriendelijk in een ieders gunst en belooft een prompte behandeling.


SKILWOLDE:

Yn 1792 wurdt by buolguod de ferkeap fan beammen oankundige op de pleats "Skilwolde" ("Schellingwou") yn gebrûk by Klaas Klases Osinga. (L.C. 12-12-1792) Yn 1839 is de Sathe en Lannen "Schellingwou" oan de Jetskereed 3 troch de erfgenamten fan Sybe Klazes Osinga (yn 22 perselen) ferkocht en út Osinga hannen rekke.


L.C. 24-5-1800.

De Secr. J.Mebius, zal op Maandag de 26 May ‘s nademiddag om 2 uur, by de Castelein Evert Willems (Dijkstra) te Belkum publicg by strijkgeld verkoopen: Een huizinge en erve e.a. staande en gelegen in het Gebuurte (de Buorren) van Berlicum, by Sape Andeles (van der Hout) als eigenaar bewoond tot 12 May 1801, belast met ½ floreen schattinge.


L.C. 15-3-1867.

Familieberichten

Hedenmiddag ten 4 uur overleed, na een ongesteldheid van eenige dagen, onze waarde moeder Pietje Nannes Cuperus, Wed. J.K. Osinga, in den ouderdom van 80 jaren en ruim 9 maanden.

Menaldum. Den 6 Maart 1867. K.J. Osinga, uit aller naam.


L.C. 24-4-1874.

Verkoop Winkelhuis en Herberg te Berlikum. 

Eene in 1856 nieuw gebouwde ruime Winkelbehuizing en Herberg (genaamd "De Koophandel") met Schuur, Bleekveld, Tuin en verdere gerijfelijkheden, by de Wed. M.(inne) R.(uurds) Braaksma in eigen gebruik, 12 Mei 1874 te aanvaarden.


L.C. 21-11-1957.

Politionele golfslag maakte drie drenkelingen.

De gebroeders H.(eerke) en L.(ammert) (Nannes) Osinga en (neef) Heerke Joh. Steenstra uit Berlikum wilden met een schouw van de Oude Meer af het Berlikumer Wijd oversteken. Toen ze dicht bij de wal waren, naderde een motor politieboot. Deze maakte zo’n zwaar golfslag, dat de schouw omsloeg en alle drie te water geraakten. De politieboot draaide direct bij en nam de drenkelingen aan boord en bracht hen thuis. Het ongeval liep af met een nat en koud pak.


Út in advertinsje d.d. 28-7-1792 blykt dat de skriuwer Michaël Hulshuijs in hûs hierde yn Berltsum. Michaël Hulshuijs wie hjir yn 1740 skriuwer fan in companjy ynfanterie te foet, û.b.f. Kapt. D.W. van Merwede, as opfolger fan syn omke Johannes Hulshuijs en hja kamen fan Holwert. Hy wie earst yn 1746 boaske mei Sytske Posthumus, de dochter fan de grietenijsiktaris fan West - Dongeradiel en nei 1749 mei Doekje Lemke. Doekje wenne nei 4-2-1773 te Wier, wêr't har broer dûmny wie t.w. Hobbo Hans soan Schotanus á Sterringa -Lemke. (berne te Oldeholtpade op 21-1-1731) en ferstoarn op 6-10-1806 te Wier en dy't boaske wie mei Titia Joh's.dr. Haitsma, berne te Frjentsjer op 15-11-1738 en ek ferstoarn te Wier op 14-5-1797, mar begroeven te Mullum. Titia wie in dochter fan Johannes Haitsma en N.N. Enenma. Dochter Anna Catharina Lemke, berne te Wier op 13-12-1776 en ferstoarn te Berltsum op 7-8-1827 wie boaske mei Tetman Willems Dijkstra. Hja krigen 2 bern t.w. Willem Dijkstra en Titia Dijkstra. Noch 2 bruorren fan Anna Catharina Lemke wienen: Michaël Hulshuijs, berne te Wier op 16-9-1781 en Georgius Duco (Hulshuis)Lemke, berne te Wier op 27-4-1780, keapman te Ljouwert., boer te Berltsum op "It Heechhiem" oer it Berltsumer wiid en lid fan de Municipaal Rie hjir. Hy wie boaske mei de kastleins dochter Fokje, dochter fan Siek Baarda en Trijntje Johannes de Haan. Titia Dijkstra is op 28-9-1826 boaske mei Sjoerd Wopkes Osinga, berne te Menaam. Bern út dit houlik binne: Anna Catharina, Wopke, Sybe, Anna en Sybrichje Osinga. Tetman Willems Dijkstra en letter yn 1834 syn skoansoan Sjoerd Wopkes Osinga wienen stien fabrikanten te Berltsum. Sjoerd Wopkes wie earder fan berop grutter yn Frjentsjer. Yn 1830 frege hy in mastersfeint yn syn grutterij te Frjentsjer.

(Doekje Lemke is letter nei it ferstjerren fan harren 1e man op it Heechhiem troud mei in dr. Jacob Cant, medikus, fan Arendstuin ûnder s’Gravensande. Hja is ferstoarn op 28-4-1813 yn ‘e âldens fan 78 jier.)


L. C. 14-1-1842.

AANBESTEDING -  Bij beslotene briefjes: Van eene Huizinge te BERLIKUM, met bijlevering van alle materialen, uitgezonderd de Steen. Bestek en Teekening ligger ter inzage bij A. L. van der Mei te BERLIKUM. De briefjes moeten vóór of uiterlijk op den 29 Januarij 1842 worden inge -leverd ten huize van S.(joerd) W.(opke ‘s) Osinga, steenfabrikeur ter genoemde dorpe.


Op "It Heechhiem" wenne yn 1729 in Lammert Clazen. Hy wie op 22-3-1721 te Winaam boaske mei Tryntje Ydes Tebbitman. De pleats wie doe 103 p.m. great. Hjir hawwe bûten Hulshuis letter û.o. ek noch in famylje Tuinhof en Osinga op wenne. De pleats bestiet al lang net mear, no is allinne it terpke noch te sjen yn it lânskip. Û.o. yn 1831 hat hjir ek noch in Heerke (Herke) Gerbens Meersma cum socius wenne. (it neiteam wennet yn Minnertsgea.)


Op 14-12-1916 wurdt gerniers lân yn it iepenbier ferkocht oan de Koekoeksleane yn 5 perselen. De Koekoeksleane great 35.80 are wurdt by dizze 5 perselen ferkocht, dochs is dêr net by ynmjitten. It houtgewaaks wurdt apart ferkocht. Yn 1936 is yn in keap akte noch wol sprake fan "de ferlingde Koekoeksleane.


L.C. 12-2-1920.

Prov. Verkoop op 16 Febr. 

1920 door Nots. Van Hulst te Berlikum van 22 perc. w.o. de perc. no.19.-21. t.w. 3 woningen met ruime hokken aan de vaart bij de OUDE WERELD te Berlikum, in huur bij W.de Haan, J. Veldstra en J.Elsma en perc. no. 22. de aangrenzende tuingrond gr. 14.94 are in huur by W. de Haan voor fl.40,-


L.C. 26-11-1924

BERLIKUM, 15 nov.1924.

De leden der Cööp. Voorschot- en Spaarbank "Berlikum" waren tegen heden opgeroepen voor de gewone najaarsvergadering. In den raad van toezicht werd het aftredende lid D.L. van der Meij met nagenoeg algemeene stemmen herkozen; evenzo in het bestuur het lid J.D. Lautenbach. Het maximum voorschot bleef voor 1925 bepaald op fl. 7500,-, dat der op te nemen gelden op fl. 500.000,- Evenmin werd in den bestaanden rentevoet wijziging gebracht. Tenslotte werd de vergoeding aan den kassier-boekhouder verhoogd tot fl. 1000,- mits hij zorgt voor een kantoor met wachtkamer voor het publiek met verlichting en verwarming ten genoegen van het bestuur. (L.c. 26-11-1924.) Fan ôf 13-5-1939 waarden de sittingen foarearst holden by J.D. Lautenbach oan hûs. Letter is Dirk Willems Lautenbach (by namme: "ôns Dirk") kassier fan de bank oan de Bitgumerdyk nû. 10 wurden.


L.C. 30-6-1897.

Gouden jubileum.

De heer P.H. de Roos te Dronrijp hoopt den 1 Juli den dag te herdenken, waarop hij 50 jaar geleden als deurwaarde bij het Kantongerecht te Berlikum en aan de arrondissements-rechtbank te Leeuwarden in dienst trad etc. etc. Zoals men weet is de heer de Roos door de Koningin-Regentes benoemd tot broeder in de orde van Oranje Nassau.


L.C. 28-7-1910.

Opheffing kantongerecht Berlikum.

Bij de 2e Kamer is ingekomen een wetsontwerp tot opheffing van het Kantongerecht te Berlikum, met indeeling bij de Kantongerechten te Leeuwarden en te Dokkum.


L.C. 9-9-1886.

Wagendienst van Berlikum op Leeuwarden, idem op Franeker. In verband met art. 2 der wet van 23-4-1880 (Staatsblad no. 67) maakt de ondergetekende, Jeltje Bakker, wed. IJ(sbrand) R(omkes) Bontekoe, van Voermansbedrijf, wonende te Berlikum, aan het geeërde reizende publiek bekend, dat zij haar wagentarief: te beginnen met Vrijdag den 10 Sept. e.k. heeft VERLAAGD met 5 cent per enkele reis, dus voortaan van Berlikum naar Leeuwarden enkele reis 25, retour 50 cent de persoon; dat te beginnen met Maandag den 13 September d.a.v. haar Wagendienst weer als vroeger door haar wordt HEROPEND, en zal rijden van Berlikum naar Franeker; van Berlikum’s morgens 9 uur, van Franeker ‘s namiddags 2 ½ uur, zooals vroeger; dat het kantoor wordt gehouden te Berlikum ten huize van de Ondernemeres, te Leeuwarden bij S.W. de Roos en te Franeker bij D. Osinga. Enkele reis van Berlikum naar Franeker 25, retour 50 cent de persoon; dat het in- en uitlaten van Passagiers onderweg zooals vroeger zal plaats hebben.

Berlikum, 6 Sept. 1886. De Ondernemeres, J. Bakker, wed. IJ. R. Bontekoe.


L.C. 23-4-1895.

Boelgoed te Berlikum.

Notaris (H.A.) Alma te Berlikum zal ten huize van de gefailleerde Jeltje Bakker, Wed. IJsbrand Bontekoe, voermansche- en rijtuigverhuurster, te Berlikum, op Woensdag den 24 April 1895, des v.m. 10 uur, bij boelgoed en tegen dadelijke betaling verkoopen: LEVENDE HAVE en anders: Een zwart ruinpaard, barouchet, 4 mans omnibus, 5 beslagen hooiwagens, 3 aardkarren, 2 Amerikaansche ploegen, 6 eggen, graanwinde, dorschrol met stelling, dubbele- en enkele zijlen, dubbele- en enkele gereiden met hoofdstellen, jaaglijnen en toomen, voor- en achterbinden met haken, harken vorken, grijpen, graanzeef, groote en kleine ladders, ijzeren kookpot met onderstel, kruiwagen, groote voerkist enz. MEUBELEN en HUISGERADEN en anders: Een zilveren oorijzer, een bed met toebehoren, een geverfd kastje, tafel, zes stoelen, staartstukklok, spiegel, lamp, kookkachel, koperen strijkijzer, dito ketel, turfbak etc. Voorts de MESTVAALT en wat meer ter verkoop zal worden aangeboden


L.C. 2-10-1939.

Onderlinge steun.

Berlikum, 30 Sept. 1939.

Doordat, evenals elders, vele nering doenden en kleine landgebruikers hun militairen dienstplicht moeten vervullen en daardoor in het bedrijf dikwijls moeilijkheden ondervinden omdat de vervangingskosten veelal te duur zijn, hebben eenige ingezetenen alhier een commissie gevormd om met behulp van personen die zich daartoe bereid verklaren aan gedupeerden vrijwillig hulp te verleenen. Diverse gardeniers hebben aan den oproep van de commissie gehoor gegeven met het gevolg dat reeds in de afgeloopen week door een tiental gardeniers bij een drietal gedupeerden stukken aardappelvelden zijn gerooid en aan de hoop gezet. Dat dit mooie werk de moeilijkheden eenigermate mag verlichten.

(Ein augustus 1939 wie de algemiene mobilisaasje ôfkundige.)

(Neist de tsjinstplichtigen moasten no ek de eardere tsjinstplichtigen op it mobilisaasje adres ferskine. Sa moast ek myn heit Hendrik Watses Posthumus (berne op 24-5-1911) nei syn mobilisaasje adres: Amersfoort. Hy is mei syn maten ynkwartierd west by in boer yn Woudenberg. Hy hat tusken 11 en 13 maaije mei dien oan de Slach op de Grebbeberch line. De Grebbeline lei tusken Ochten en de Iselmar. Nei trije dagen striid en fjochtsjen op de Grebbeberch om eltse fjouwerkante meter grûn, foel it doek. Dútske soldaten brieken troch by Rhenen. By de Slach om de Grebbeberch kamen 420 Nederlânske soldaten en 250 Dútske soldaten om it libben. Dit wie it begjin fan 5 jier besetting troch 50.000 Dútske soldaten.(letter útwreide ta 120.000 ûnder befel fan generaal Blaskowitz). Op de Grebbeberch binne de fjouwerkante meter, yn de hiele oarloch, de measte militêren sneuvele. De Nederlânske soldaten binne lokkich nei ôfrin net kriichsfinzen makke. Hja koenen al gau wer op nei hûs ta. Myn pake en beppe (wenjende Bûterhoeke 49) wienen dealokkich, dat syn libben dêr sparre wie. De legerdûmny (te fjilde yn tiid fan oarloch) hie, foar’t hja de kriich oangienen, noch in stik út de bibel foarlêzen út Ezechiël 38 fers 14 e.f.f. Gog (yn dit gefal Hitler) sa spriek hy de mannen ta, soe úteinlik ferslein wurde. Wa’t him tsjin Gods folk (de Joaden) keart sil nea in oarloch winne. Ik (God) sil seinigje wa’t jimme (Israël) seinigje en ferflokke dy’t jimme (Israël) ferflokt. No ek yn fjoer en swevel soenen hja teloane komme (en hienen hja dêr ek meimakke) dêr op de Grebbeberch, sa fertelde myn heit.)


L.C.28-11-1961.

Sa heart it to wêzen.

Okkerdeis waard de hear R.(iemer) van der Ploeg to Rie, dy’t wurket op it bûterfabryk to Berltsum, oerriden troch in auto. Dat wie fan gefolgen, dat hy slim lêst fan ‘e rêch krige. It wurk, dat hy thús op it lân dwaen moast, bleau lizzen. De biten kamen der net út!.

Kollega’s fan him op it bûterfabryk ha ferline wike in dei nei Rie west en se der meiinoar úthelle. It seit himsels dat de hear van der Ploeg tige ynnommen wie mei dizze stipe.


L.C. 13-11-1899.

BERLIKUM, 10 November

De geheel-onthouders vereeniging "Berlikum, Wier en omstreken" hield gisteren avond hare eerste openbare vergadering voor dezen winter in de Doopsgezinde kerk. Als sprekers traden op de heeren Melchers van Huizum, en van Bruggen van Groningen. Beide sprekers wisten hun gehoor te boeien. Al was de vergadering slechts door 70 personen bezocht, ze mag toch wel geslaagd heeten.


L.C. 3-3-1890.

Nederlands Werklieden Verbond "Patrimonium" afdeling Berlikum.

Openbare Vergadering op Woensdag 5 Maart a.s. ‘s-avonds 6 uur op zaal van D. (G.) Visser. (Logemint "Het Metalen Kruis") Spreker: de Heer J.W. de Haas te Hattum. Onderwerp: Maatschappelijke toestanden. Na de rede debat. Toegang 10 cents.

Namens het bestuur, W.(illem) D.(irks) van Dijk. Secr.


L.C. 8-3-1890.

VERSLAG der openlijke vergadering vanwege "Patrimonium" gehouden te Berlikum den 5 Maart. Het getal aanwezigen bedroeg ruim 200, welke ternauwernood plaats konden vinden op de bovenzaal (de eardere herberch “Het Metalen Kruis” no Buorren hûsnûmmer 60, de boppeseal is der letter ôfhelle) van de herbergier D.G. Visser. Weegens eene eerlang te houden voorstelling was er een toneel opgeslagen en ook daarop vonden ettelijke toeschouwers een plaatsje, waar onder verscheidene vrouwen, hetgeen vanuit de zaal gezien, een fantastischen aanblik opleverde. Nadat de vergadering op de gebruikelijke wijze met gebed en psalmgezang was geopend, betrad de heer...........etc. etc.

Dus as hearringen yn in tonne, sa siet men dêr,  en dat der froulju by wienen, dat wie dus wol hiel opfallend sa  fûn de ferslachjouwer. Froulju seach men eartiids hast net op gearkomsten.


L.C. 28-1-1910.

Gezondheids commissie van de Gemeenten Leeuwarderadeel, Ferwerderadeel, Het Bildt en Menadumadeel. Buitengewone openbare vergadering op Dinsdag 1 Februari 1910, des n.m. 5 uur in de WACHTKAMER van het Kantongerechts gebouw te Berlikum. Vaststelling van het jaarverslag over 1909.

Berlikum, 26 Januari 1910. P. Reisma, voorz. Mr. H. Kingma Boltjes, secr.

Kantongerjocht yn boppeseal 'Hof van Holland'


L.C. 4-2-1927.

BERLIKUM. 3 Februari.

In de hedenavond gehouden jaarvergadering van de Christelijke Jongeren Vereniging "Het Mosterdzaadje" alhier werd medegedeeld, dat de vereeniging 42 leden telt. De rekening van het afgelopen jaar wees een ontvangst van f.323,20 en een uitgave van f.283,88 aan.


L.C. 27-1-1928.

MENALDUM, 26 Januari. In de heden gehouden Raadsvergadering etc. etc. Benoemd werd tot onderwijzer aan de Openbare Lagere School te Berlikum, J.W. Klaren, onderwijzer op wachtgeld te Joure. Besloten werd aan de heer C. Ellerbroek op diens verzoek eervol ontslag te verleenen als onderwijzer aan de Openbare Lagere School te Berlikum. Besloten werd het aanbod van de Doopsgezinde Gemeente te BERLIKUM inzake afstand van grond aan de Gemeente langs de Achterweg (Hôfsleane) en de Vermaningsteeg tegen f.2,- per m2 te accepteren. (wêrop no de hûzen Vermaningstrjitte 3 en 5 en Hôfsleane 10, 12, 14, 16 en 18 steane.) De Vermaningsteeg te BESTRATEN en ter plaatse TROTTOIRS aan te leggen vanaf de Achterweg tot de tuin van den heer (dr. Jacob) Kwast (destiids wenjende yn it lettere Griene Krús gebouw en noch wer letter siet hjir yn de Friesland Bank) en een crediet toe te staan van f.3320,-. B.& W. deelden in hun voorstel mede, dat, aangezien de heer Kwast niet genegen is een gedeelte van zijn tuin af te staan, het niet mogelijk is het trottoir tot de Dorpsstraat (hoeke It Skil / Vermaningstrjitte) door te trekken. Besloten werd tot het verleenen van een voorschot krachtens de Landarbeiders Wet ten behoeve van W.(atse) H.(endriks) Posthumus en R.(ein) D.(ouwes) Schiphof te stichten plaatsje en wel respectievelijk f. 3589,- en f.3596,- tegen een rente van 4 pct per jaars, mits van het Rijk een gelijk voorschot wordt ontvangen (De hûzen Bûterhoeke nû. 49 en 51.) etc. etc.


L.C. 22-11-1968.

D.V. tiisdei 26 novimber o.s. hopet ús leave pake en oerpake WOPKE A. MIEDEMA It Achtepaed (dus sûnder r) 4 to Berltsum, syn 90 ste jierdei to bitinken. Ús tank is oan God de Hear Dy’t him salang foar ús sparre hat. Syn 32 pakesizzers en 23 oerpakesizzers. Tiid to likwinskjen wurdt jown de middeis fan 4.30-6.00 ûre yn it lokael fan ‘e Griff. tsjerke to Berltsum.

(Wopke Miedema hie in (maat) kleanmakkerij oan it Hemmemaplein. Ek wie hy jierrenlang foarsitter fan de Krislik. Manufakturiers bûn.)


Hepkema’s Courant / Nieuwsblad van Friesland.  wo. 20-1-1937 no. 8

Algemeene Nederlandsche Kleermakerspatroonsbond.

Leeuwarden.  -  Maandag hield het district Friesland van de Algemeene Kleermakerspatroonsbond zijn 27e jaarvergadering in de “Groene Weide” alhier. De vergadering werd gepresideerd door den heer W.(opke) Miedema van Berlikum.  Etc. etc.


L.C. 11-2-1939.

Christelijke Jongeren Vereeniging.

BERLIKUM. 9 Februari. Hedenavond vierde de Jongelings Vereeniging "Het Mosterdzaadje" en de Meisjes Vereeniging "Hebt Elkander Lief" hun gecombineerde jaarfeest onder leiding van ds. Th. Kramer. Blijkens de verslagen telt de C.J.V. 31 leden. De ontvangsten bedroegen f.338,58, de uitgaven f. 255,-, Saldo f. 83,20 De kas van den bibliothecaris sloot met een batig saldo van f.26,- Het bestuur bestaat uit de heeren: H.(endrik) (Watses) Posthumus, voorzitter, H.(ette) (Gerrits) Jellema, vice voorzitter, H.(armen) Herrema, secretaris, H.(ielke) (Jans) Gerkema, penningmeester, U.(lbe) (Pieter Sjoerds) Runia lid. De bibliothecarissen zijn A.(nne) Machiela en H.(eerke) Steenstra.


L.C. 16-12-1952.

Oud-Indië-militairen te Berlikum hebben een onderafdeling van het "Veteranen Legioen Nederland" opgericht. Er traden 20 man als lid van de vereniging toe. In de eerstvolgende vergadering, welke in januari zal worden gehouden, zal een bestuur worden gekozen.


L.C. 16-2-1955.

Spiegel van Stad en Land.

Berlikum. - De afdeling Berlikum van het Veteranen Legioen (V.L.N.) had op een vergadering mr. W.J. Spanjaard uit Amsterdam als spreker, die een uiteenzetting gaf van het naar zijn mening falen van de regeringspolitiek in Indonesië.


L.C. 17-10-2006.

Oud strijders van het Bataljon Friesland missen een heel belangrijke oorkonde.

Deze behoort bij het verzetsherdenkingskruis dat dat bataljon heeft gekregen.Zonder dat officiële document mag die militaire eenheid niet het vaandel van het 44e pantser infanterie bataljon, regiment Johan Willem Friso te Havelte. Om daarvoor toestemming te krijgen, moet dat bataljon onder andere die oorkonde kunnen tonen............Het vermiste eerbewijs is op 20-4-1985 uitgereikt aan Ale (Jentjes) Wiersma uit BERLIKUM. Wiersma was laatst woonachtig in Kollum. Het bataljon Friesland bestond voor meer dan 90 procent uit leden van het voormalig Friesch verzet. Dit bataljon, met meer dan 800 Friezen, werd uitgezonden naar Nederland Indië van 1945 tot 1948.


L.C. 14-3-1955.

Voor de afd. Berlikum van het "Veteranen Legioen Nederland" hield Jhr. De Marees van Swinderen van Paterswolde een causerie over "Het ijzeren Gordijn". Vertoond werd de film: "Birma Victorie". Er bestond grote belangstelling voor deze avond.


L.C. 16-2-1955.

De Ned. Chr. Blindenbond in Berlikum vertoonde de film "Terug naar het licht".

Bovendien werd er een demonstratie gegeven met een Braille apparatuur en konden de ongeveer 120 aanwezigen Braille schrift bekijken. De Chr. gemengde zangvereniging "Lytse Krêft" verleende medewerking. De afdeling kon 25 nieuwe leden inschrijven.


L.C. 12-4-1955.

Grifformearde tsjerke op de Kamp"Lytse Krêft", die de "The Messiah" in de Duitse vertaling zong, heeft haar prijzenswaardig initiatief en ongetwijfeld zeer tijd rovende studie met een goede uitvoering beloond gezien. De (Geref.) kerk (op de Kamp) was vrijwel geheel bezet. Jammer genoeg werkte de accoustiek van het gebouw niet mee. De klank werd daardoor te droog. "Lytse Krêft" bewees, dat een dorpskoor ook grotere werken "aan" kan. (Dirigint wie Bindert Posthuma en meiwurking waard ferliend troch it "Frysk Orkest" û.l.f. Kor Ket en ferskate solisten.)


L.C. 4-2-1965.

Vanmorgen omstreeks kwart.

Vanmorgen omstreeks kwart over acht is een Labo-bus uit Stiens op de Mr. P.J. Troelstraweg, even voorbij de Kleine Bontekoe aan de linkerkant van de weg tegen een boom gebotst. De 52 passagiers werden naar voren gedrukt en liepen lichte, grotendeels schaafwondjes op. De passerende militaire arts luitenant Bosma verleende eerste hulp. De dames G.V. (18) uit Vrouwenparochie, W.B. (18) uit Stiens en J.V. (15) uit Stiens kregen respectievelijk bloed uitstorting in de kaak, een snijwondje aan de kin en een tand door de lip. Zij konden na behandeling vertrekken. De jongens J.G. (14) en P.P. (14) uit Sint Annaparochie, die respectievelijk een snijwond aan de neus en een bloed uitstorting in de kaak opliepen, werden op verzoek van luitenant Bosma, per surveillance wagen naar de ziekenboeg op de vliegbasis overgebracht. De Labo-bus bestuurd door de 43 jarige G.(erben) Klazes van der Berg uit BERLIKUM, kwam juist aanrijden toen een N.O.F.- bus, bestuurd door de 27 jarige J.L. uit Dokkum van een halte vertrok en om een geparkeerde auto zwenkte. De L.A.B.O.-chauffeur die deze mannouvre uiteraard niet verwachtte, trachtte naar links uit te wijken, hij ontliep daarbij wel de bus, maar niet de boom. (foto)

(Buschauffeur Gerben van der Berg hat in protte op stap west mei de skoalle reiskes fan de Berltsumer bern en de reiskes mei de alline geanden, organisearre troch de Herfoarme diakonije. Fan him komt ek de útdrukking "Berltsum is seldsum".)


L.C. 1-3-1976.

Jubilaris werkt nu bij de F.R.A.M..

Anne (Dirk's) Wassenaar kwam 40 jaar geleden bij de LABO in dienst.

Vandaag is het 40 jaar geleden, dat de heer Anne Wassenaar (58) bij de L.A.B.O. in dienst kwam. De Leeuwarder Autobus Onderneming, die nu inmiddels in de Fram is opgegaan. …………………..

Nadat hij een tijd in de garage was opgeleid, werd hij chauffeur op de Labo-route Leeuwarden - Berlikum - Minnertsga - Sexbierum - Harlingen………………………………………………………….

Maar al spoedig kwam de oorlog en toen de Duitsers waren binnen gevallen, moest de heer Wassenaar met een bus Nederlandse militairen over de Afsluitdijk. "Wy koene der mar krekt oer, hwant dêrnei waerden de brêgen by Koarnwerdersân opblaasd. Yn Den Oever wie alles al evakueard en dêr hawwe wy mei de soldaten sels mar wat kij molken, dy’t yn it lân rounen. s ‘Nachts moasten wy mei de lampen út de soldaten ride, dy ’t de wacht ôflosse moasten"……………………………………….

In Februari 1945 werd de heer Wassenaar uit de doopdienst van zijn dochter (Tjitske) gehaald - hij was in het begin van de oorlog gehuwd - om bussen voor de ondergrondse binnenlandse strijdkrachten in orde te maken. Maar voor de Bevrijding werd hij op een nacht nog door de Duitsers, met het geweer in de aanslag, uit bed gebeld. "Mit kommen" werd er gebruld. Hij meende eerst dat hij naar Frankrijk moest, maar later bleken de soldaten Franeker gezegd te hebben. Daar zaten Duitse kantoormeisjes die hij moest vervoeren. Vlak voor de Bevrijding werkte hij nog enige tijd bij garage Nijland in Leeuwarden, waar zij Duitse auto ’s moesten repareren ……………………………………………..

De heer Wassenaar werd gevraagd dienstleider te worden in Minnertsga. Zij gingen daarna weer terug naar Berlikum (nei it hûs dêr’t hja earder wenne hienen oan de Mulseleane.) ……………………..

"Ik ryd net mear op de bus, mar it foldocht ek bêst". Overigens was de heer Wassenaar in eigen dorp ook aktief, hij was kerkvoogd van de Hervormde kerk, maakte deel uit van het bestuur van de Hervormde school, van de Diakonie en zat nog vier jaar lang in Dorpsbelang.

De L.A.B.O. (Leeuwarder Autobus Onderneming) is oprjochtte troch de hear H. Tolman fan Ljouwert as stêd tsjinst. Hy is begûn mei trije stêdsbussen wer’t yn eltse bus plak wie foar 13 minsken.Yn desimber 1925 iepene hy in autobus tsjinst fan Ljouwert fia Moaie Peal en Seisbierrum  nei Harns  mei 3 retoer ritten deis.  Dizze florearre sa, dat it oantal beskikbere sitten yn ‘e bussen te min wienen, sadat net tsjinsteande alle minne wegen en in protte lekke bannen, de reizgers in plakje sochten op de spatbuorden en op it dak fan ‘e bussen. It tasicht fan de oerheid wie yn dy tiid net sa strang as hjoed de dei. De L.A.B.O. hat  jierren lang de ferbining west tusken Ljouwert en Harns oer Berltsum en Moaie Peal.


L.C. 20-12-1919.

BERLIKUM. 19 Februari.

In de vergadering van de kaatsvereniging "Gerrit Piers" is rekening gedaan over het afgelopen jaar. Ontv. Fl.896,65. Uitg. Fl. 831,16. Besloten is, om met het gehele ledental over te gaan naar de opgerichte vereeniging voor volksvermaken (V.V.V.), in welker bestuur gekozen zijn de heeren M.(inne) R.(eins) Schiphof, A.(nne) Turkstra, S.(ierd).J. Tuinstra, G.(osse) Heeringa, J. Winselaar, J.Veninga en D. Westerlaan. De festiviteiten zullen plaats hebben op den laatsten Zondag in July en op den daaraanvolgenden Maandag.


L.C. 6-3-1937.

Benoemd tot waarnemend deurwaarder bij de rechtbank en het kantongerecht te Leeuwarden ter standplaats BERLIKUM, de heer H.(oite) Detmar, candidaat deurwaarder te Balk.

(Hoite Detmar hie letter in administraasje kantoar yn Balk. In soan fan him is letter notaris wurden yn Boalsert en in soan ortopedysk sirurg (heup operaasjes en it pleatsen fan keunstheupen) yn it M.C.L. te Ljouwert.)


L.C. 15-3-1952.

Deurwaarder G. Heeringa overleden.

De eardere doarwaarders wente yn'e Buorren 46In de ouderdom van 85 jaar is te Leeuwarden overleden oud-deurwaarder G. Heeringa van BERLIKUM. Hij werd op 14 Februari 1867 te Holwerd geboren. In October 1904 werd hij te Berlikum als deurwaarder benoemd bij het voormalige kantongerecht voor de gemeenten Menaldumadeel, Het Bildt en Ferwerderadeel. Toen dit werd opgeheven werd hij als zodanig benoemd bij het kantongerecht te Leeuwarden en Dokkum. De heer Heeringa had een groot aandeel in het dorpsleven. Hij was vroeger secretaris van de gezondheidscommissie en had zitting in de schoolcommissie Menaldumadeel. Ook is hij jaren voorzitter geweest van de vroegere rederijkers kamer, de kaatsvereniging ("Gerrit Piers") en de ijsclub. Voor enige jaren terug was hij nog secretaris-ontvanger van het waterschap de Berlikumer Polder.


L.C. 6-11-1965.

Wy hawwe elkoar trou ûnthjitten Sneon 6 novimber D.V. besegelje wy dat mei it wikseljen fan ringen. Elisabeth A. de Vlas en Jacob B.zn Renzema.

Achlum, Herbayumerwei 5

Berltsum, Jac. van Tuinenstrjitte 32.


L.C. 2-11-1939.

Till. Oansletten under nûmer 297 P.(ieter) Bangma, Brânstofhannel, Berltsum.

(Hy is letter mei syn gesin nei Nij Seelân ferhúze.)


L.C. 2-12-1946.

Nijs oer âld Berltsum.

Foar de Fryske Krite Berltsum spriek de hear Hartman Sannes oer âld Berltsum. Hy hie fan 1914-1919 yn Berltsum skoalmaster west en as Bilker hâlde er nou syn earste lêzing yn it Frysk. Berltsum wie foarhinne in âld stedsje oan de Middelsé en hie stedsrjochten. De eardere Krústsjerke is yn 1776 ôfbrutsen. Fan de tsjintwirdiche Koepeltsjerke is de earste stien lein yn 1777. De tsjerke hat f. 39.000,- koste en de bouwer wie Willem Douwes fan Harns. Yn de âlde tsjerke wienen twa klokken, ien derfan is ferkoft. De tsjintwurdige klok is fan 1593. De hear Sannes spriek fierder noch oer dûmny´s, skoalmaster´s, tichelwurken en ´t kantongerjocht. It lêste kantongerjocht is yn 1911 opheven.

In dochter fan Willem Douwes, t.w. Antje, wie op 17-10-1773 troud 

(Sjoch ek de L.C. fan 6-1-1956. H. Sannes, geschiedschrijver van het Bildt, overleden)


Sjoch ek fideo: Berlikum heeft stadrechten.


L.C. 12-2-1906.

Het oude Bildt.

Van 1504 af tot 1790 met der bevolking gemeen stamhoofd Steven Huygen tot het geslacht van den heer Klaas Boijens Wassenaar.


L.C. 29-6-1985.

Overheid had altijd al veel te zeggen in buitendijks gebied.

(Oer de oanwaaks op it Bilt, it Kleaster- en tsjerkelân, de Tsjerke finnen etc. etc.)


L.C. 12-2-1906.

Het Oude Bildt.


L.C. 10-12-1946.

Winternocht Berltsum spilet op Tongersdei 12 Des. 1946 (allinne foar leden) en Sneon 15 Des. 1946, jouns 7.30 ûre yn'e seal fan Widdo Fokkinga. "Moarndage" fan G.J. Hoitsma (fan Berltsum, hy hat in protte toanielstikken skreaun en fan G. Hoitsma’s Sjong-en Toaniel selskip) en "Ingelske thé" fan dr. IJ. Poortinga.


L.C. 8-1-1952.

De Krislike Fryske Krite "Gysbert Japiks" te Berltsum hat it 20 jierrich bestean betocht. Ds. R.(omke) Bijl hat in lêzing hâlden oer âld Berltsum.


L.C. 10-6-1950.

Leeuwarden.

Oud volksvermaak herleefde in de oude stad.

De demonstratie groep van de Leeuwarder Muziekschool voerde gisteravond de 1e volksdans in de oude stad uit etc. etc. De tweede dans, waaraan het publiek mocht deelnemen was de dans "Belfast duck" oftewel "It eintsje fan Berltsum", dit oogste veel bijval bij het publiek etc. etc. (Foto: Dûnsgroep)


L.C. 23- 2 -1951.

De N. L. A. B. en de vakgroep Zuivel van de afdelingen Berlikum / Wier hielden hun feestelijke jaarvergadering. De heer F.(olkert) H.(armens) Jasper van Berlikum hield een interessante lezing over zijn reis naar Zweden, die hij vorige zomer met een groep leden van de N.L.A.B. maakte. De "Klimop Band" verzorgde het muzikale gedeelte en de leden zongen en hielden voordrachten.


L.C. 14-9-1953.

De jeugd van Berlikum heeft al enige avonden getracht voedsel te geven aan de geruchten over vliegende ditten en datten (U.F.O.’s ?) door ‘s avonds een vlieger op te laten met een rood licht aan de staart, dat maar om de toren danst. En zij heeft nog succes gehad ook!


L.C. 8-4-1961.

Te Amsterdam is geslaagd voor het diploma ijsbereider de heer F.(okke) C.(ornelis) Zijlstra te Berlikum.

(skûlnamme: Fokke "Patat". Hy hie hjir de earste snackbar oan it Hemmemaplein yn Berltsum.)


L.C. 22-5-1976.

Berlikumer moest met zijn vee dorpskom uit.

Appélzaak vonnis kantonrechter.

(Fokke Cornelis Zijlstra út Berltsum yn heger berop.)


L.C. 24-1-1978.

Echtpaar Weistra viert 65 jarig huwelijksfeest in "Het Nieuwe Hoek " (yn Ljouwert.) (foto.)

(Reimer Durks Weistra is berne te Berltsum op 8-8-1892 as soan fan Johannes Weistra en Grietje Schiphof en troud mei Dieuwke Schiphof, ek ôfkomstich fan Berltsum.)


L.C. 26-8-1927.

Geslaagd voor het diploma kaasmaker, van den Alg. Ned. Zuivelbond, de heer S. Werkhoven te Berlikum.


L.C. 26-12-1966.

Konijnen en kippenshow te Berlikum.

Sinds 1962 houdt de pluimvee- en konijnen fokkersclub "Het Noorden" die zijn ruim 50 leden in Berlikum en zeer wijde omgeving heeft wonen, in de veilinghallen te Berlikum een provinciale tentoonstelling gehouden van konijnen en hoenders, maar deze keer is het een nationale tentoonstelling geworden. Vanavond tot 10 uur en morgen van ‘s morgens 10 tot ‘s avonds 7 uur zijn de 172 hoenders en 356 konijnen, die werden ingezonden, nog te bezichtigen. Het volgend jaar hoopt "Het Noorden" ook duiven op de tentoonstelling aan te trekken en in 1968 zal het 25 jarig bestaan van de vereniging met een grote tentoonstelling worden gevierd. Voor dit doel worden er deze keer al gemeste konijnen verkocht aan de hoogste bieder. Etc. etc.


L.C. 18-4-1922.

Beetgumermolen. 17 April. De pluimveetentoonstelling alhier mocht zich in een vrij druk bezoek verheugen.........Afd. Hollandsche konijnen: A.(te) Westra te BERLIKUM 1e prijs, eereprijs Vlaamsche reus. H.(oite) G.(odert) Born 1e prijs. Vlaamsch reus met jongen. A.(te) Westra, idem te Berlikum 3e prijs......

Syn soan Jarig Westra hat de hobby fan syn heit oernaam. Sjoch film: Jarig Westra


L.C. 6-1-1973.

LEEUWARDEN.

Vijftig jaar Friese hoender club.

Kippen hebben de Friese spreekwoorden tegen. "In hin is in sin en gjin gewin" zegt de één. En een ander luidt: "In hin klaut efterút". Wanneer een Friese hoender dit kon lezen zou ze er kwaad om worden. Hoeveel plezier bieden zij en hun soortgenoten niet aan hobby fokkers en hoeveel nuttig effect hadden ze niet in de oorlog. De Friese hoenders zijn er toen zelfs bijna om uitgeroeid, want ze bleken smakelijke hongerstillers te zijn. Dank zij Klaas Egges Pieterzen uit Wommels (in âld boer en oarspronklik ôfkomstich fan Berltsum) ging de Friese hoender club net niet over de kop. Er bleven nog genoeg over om na het vertrek van de bezetters, de stapel tot redelijke omvang uit te breiden en het ras veilig te stellen. (Sjoerd Gerkes Hoogstra, Bûterhoeke 51 en de âld Berltsumers Hendrik Ploeg (troud mei Marty Poorter), de soan fan winkelman Albert Ploeg út de Buorren en syn omkesizzer Albert Menno’s van der Beld (syn âlders Menno en Willy hawwe it hûs v.d. Slikkeleane nû. 3 sette litten) hawwe der ek in protte wurk fan makke om de Fryske hin yn stan te hâlden.) Ane Visser, de soan fan boekhâlder Pieter Visser út de Buorren nû. 50, en omkesizzer fan de Berltsumer keunstskilder Simon Kamminga, no wenjend yn Barneveld, hat him ek útlein op it fokken fan û.o. Fryske hinnen, dowen, geiten ensfh. Hy is dêr praktyk learaar oan de praktykskoalle foar bisten. (no Practical Training Centre P T C + neamd)


L. C. 11-4-1964.

K. E. Pieterzen. (foto : Klaas Egge Pieterzen, lid fan de Fryske hinneclub.)


L. C. 31-10-1998.

Marty Poorter exposeert haar schilderijen bij Galerie Bloemrijk Vertrouwen in Âldtsjerk.


L.C. 21-4-2001.

De Fryske hin als volks cultuursymbool. 

Oud docent biologie en kippenhouder Hendrik van der Ploeg uit Donkerbroek.

(âld Berltsumer.)


L.C. 11-7-1987.

It is tragysk dat de Fryske hin noait oanslein is by de Friezen.

Hendrik (Albert's) van der Ploeg dook in de geschiedenis van het Friese hoen.


L. C. 12-4-2005.

Beheer stinzenflora luisterd nauw. 

Neamd wurde û.o. de Aytta blomkes yn de tún fan de Herfoarmde pastorije en de stinzensnieklokjes yn de tún fan de dames Schonegevel doe wenjende yn it âlde hearenhûs op de Schoanegevelshoeke.

(foto:  âld Berltsumer Hendrik v.d. Ploeg.)


L.C. 5-5-2007.

Liefde voor het insect.

Hendrik van der Ploeg is in eigenzinnig en bevlogen man. (foto Hendrik v.d. Ploeg, 65 jier.)


L.C. 9-4-2009.

Primula Fryslân: een nieuwe "peaskeblom".

Samen met zijn vrouw Marty Poorter hield Hindrik (Alberts) van der Ploeg uit Donkerbroek deze week een zelf gekweekte plant ten doop: de Primula Fryslân. Twintig jaar heeft het hem gekost. Nu eindelijk voldoet de plant aan wat hij zich er van had voorgesteld. Met primula’s heeft van der Ploeg van jongs af aan een emotionele band. Van zijn ouders in BERLIKUM kreeg hij de liefde voor bloemen mee. Etc etc.

(Hindrik van der Ploeg wie altyd al tige yntereseare yn stinzenplanten en oare frjemdsoartige planten, mar ek yn ynsekten.)

(Sjoch ek de L.C. fan 16-5-1997. Tuin van Hindrik van der Ploeg is een historisch album. (foto Hendrik van der Ploeg.))


L.C. 4-5-2010.

Bevrijdingsbloem van heit blijkt zeldzaam.

Pal na de bevrijding in mei 1945 kocht Albert Dusselaar uit Berltsum wat primula’s in Leeuwarden. Deze bloem bleef al die tijd in de familie, en wat blijkt nu? De "bevrijdingsprimula" van de Dusselaars is een plant die bijna nergens meer voor komt. "Ik wit noch bêst. Se bloeiden prachtich", herrinnert Jetze Dusselaar (79) zich. Nu 65 jaar na dato ontfermt hij zich nog altijd over de primula die zijn vader destijds aanschafte. Al die tijd bleef de bloem in de familie. Soortenkenner en onderzoeker Hindrik van der Ploeg uit Donkerbroek wist niet wat hij zag, toen de Berltsumer hem op de plant wees. Deze primula is volgens hem namelijk zo goed als verdwenen uit de Nederlandse tuinen. Hindrik van der Ploeg heeft wat van de Berltsumer primula’s meegenomen, om hem thuis te vermenigvuldigen. "Ik sil soargje dat er bewarre bliuwt".

(Jetze en Klaske Dusselaar hawwe yn harren tún (Bûterhoeke 53) mear as 350 (!) soarten fuksia ‘s en noch in protte oare planten. Dat freget eltse kear wer hiel wat wurk om ta in moai resultaat te kommen. Reinder en Akke Talsma – Sijtsma fan de Ir. C. M. van der Slikkeleane 4a binne ek echte fuksia leafhawwers, ek hja hawwe in protte ferskaat yn dizze planten. By de Berltsumer doarpsfeesten wurde dizze beltsjeblommen ek in protte brûkt by it opfleurjen fan  de strjitten.)

(Sjoch ek de L.C. fan 17-4-2010 side 3 Planten expeditie in de "Bouhoeke".)


L.C. 12-2-2010. side 14. WAT OARS troch Bonne Stienstra.

VERHALEN.

Hindrik van der Ploeg van Donkerbroek is een veelzijdig man. Je zou een boom met hem kunnen opzetten over planten, over paarden, over kunst, over Friese kippen. Hij zou je met een surplus van kennis en inzicht imponeren. Hij vindt dan ook dat hij vaak gelijk heeft en dat heeft hij. Hij heeft nog zo’n gelijk. Van der Ploeg vindt dat er te weinig wordt gedaan met de verhalen die er onder de mensen leven. En die verhalen dreigen verloren te gaan, want hij denkt: "De jeugd hat gjin ferhalen mear, wylst hja der wol graach nei hearre meie". Dat van die verhalen, daar had hij het ooit met gedeputeerde Jannewytske de Vries over. Nu zijn de Tryater-acteurs Jan Arendz en Marijke Geertsma op pad om verhalen te verzamelen en er later een voorstelling van te maken. Zijn idee dus, via de gedeputeerde bij Tryater gekomen, denkt van der Ploeg. Zelf begon de oud-leraar biologie zijn lessen en lezingen altijd met een verhaal, want met een mooi verhaal heb je de aandacht. Vandaag wil hij vertellen over Auke Adema, tweevoudig winnaar van de elfstentocht: in 1940 met vier anderen en in 1941 alleen. Van der Ploeg is een BERLTSUMER van oorsprong en als scholier deed hij vakantie werk bij plaatselijke gerniers. Hij plukte bessen, hij raapte aardappelen. Bij die laatste bezigheid leerde hij z’n dorpsgenoot Auke Adema van nabij kennen. Als dorpsjongens zagen de jonge Hindrik en z’n maten hoog op tegen Adema. En niet eens omdat die twee maal de elfstedentocht had gewonnen. "Auke Adema wie de sterkste man fan Berltsum, dat wist eltsenien en dat makke yndruk op ús as jonges". Het verhaal gaat dat Adema bij het lossen van een schip gerust met een baal kunstmest van 100 pond onder de ene arm, een baal van 100 pond onder de andere arm en een baal van 100 pond op z’n nek de ladder vanuit het ruim naar boven beklom. Van der Ploeg: "Adema, dat wie hannen en fuotten, koarte sinnen en noait stil. Miskien wied er wol A.D.H.D. Hy wurke faak yn in ploech mei "Grutte Jelle", dy syn broer "Stille Minne", "Klaas mei it hantsje" en "Jais de spytgnysker". Swijsumme mannen, mar dat hindere neat, want Adema hie altyd it wurd". ‘s Morgens voor ze begonnen te werken namen ze het weer meestal door. Het was eind jaren 50 en er stond hen geen buienradar ten dienste. "Dan waard der sein: "De hoed stiet om de sinne". Dat tsjutte op reinich waar, of: "De moanne lake my ta". Dan wie der in moaie dei te ferwachtsjen, of: "De loft stiet as in frouljusûnderbroek". Dan fregen wy: "En?" Dan sei Auke: "Der komt rein en stoarm en tonger, needwaar". Op een morgen verklaarde Auke Adema de barometer weg te hebben gedaan. Hij had een aronskelk gekocht. "In aronskelk, Auke?"Kinst dêr it waar mei lêze?" "Ja, As de punt fan de blom nei ûnderen stiet en der hinget in drip oan, dan tsjut dat op rein. Stiet er omheech en is er droech, dan wurdt it in droege dei". Op een morgen, toen ze op het punt stonden af te reizen naar de Mieden om aardappelen te rooien, vroeg baas Douwe (Jacobs) van Dijk: "Wat tinke jo fan it waar, Adema?" En Adema sei: "Ik soe it net dwaan, van Dyk". "Ik hie in amer ûnder de aronskelk stean en dy ha’k healwei de nacht leegje moatten. Nee wy hâlde it hjoed net droech." De overlevering wil dat het zowaar later die dag begon te regenen, te hozen zelfs. De volgende dag werd Auke Adema bij z’n baas in de schuur geroepen. "Sjoch", sei de baas en hij wees op een grote wastobbe, "die moast do mar ha, dan hoechst der nachts ek net wer út om de amer te leegjen".


‘t KLEINE KRANTSJE.  14-12-1966.

Auke Adema, (Franeker / BERLIKUM ) een naam, die eerst op aller lippen lag ! Bijna heeft deze grootmeester op de schaats het zeldzame record van Coen de Koning geëvenaard. Ook hij kreeg tweemaal een eerste prijs, maar eenmaal moest hij de eerste plaats met vier anderen delen. Viermaal Auke Adema. In 1940: 11.30 in 1941: 9.39 in 1947: 11: 51 en in 1954: 9.21


PEKELDER STREEKBLAD. 21-10-2009. (foto Anne Dirk van Assen met snoek.)

Snoek houdt van sardine.

Anne Dirk van Assen uit Berlikum vindt het helemaal niet erg dat de herfst nu echt is aangebroken. Wind en regen deren hem niet, de visserij gaat gewoon door. Onlangs waaide het echter dermate hard, dat er van het gebruikelijke slepen met kunstaas geen sprake kon zijn. De boot op koers houden bleek onmogelijk. Onmiddelijk werd er overgestapt op een andere techniek, namenlijk vissen met dode aasvissen. De aangeboden sardine bleek voor deze snoek van 108 centimeter een prima snack. Mooie vis, mooie foto.


L. C. 17-7-2012.

Verzekeringsman 47 jaar naar dezelfde baas.

(foto : Jan Klaver.)

Jan Klaver, te BERLTSUM berne as soan fan Jaap en Rika Klaver, destiids wenjende yn de Bûter -hoeke en no wenjende yn de Ds. van Eijck van Heslingastrjitte, nimt op 20 septimber offisjeel ôfskie fan syn wurkjouwer Achmea. Jan bringt no eltse woansdei yn BERLTSUM de Bildtse Post rûn wêryn om de fjouwer wike it Berltsumer nijs  “Op ‘e Roaster” opnommen is.


L.C. 3-9-1844.

LEEUWARDEN, den 30-8-1844. De alhier van Koningswege gehouden harddraverij is in de beste vrede en tot algemeen genoegen afgeloopen. etc. etc. Den prijs werd behaald door het zwart kortstaart paard (Emma) van de heer P. (ieter) J. Pieterzen te Berlikum, bereden door den pikeur A.S. Roorda van Leeuwarden etc. etc. De prijs bestond uit een keurig bewerkte zilveren brood of soezen mand, hier in Friesland gemaakt.


L.C. 27-9-1844.

Op de harddraverij bij het Oud Tolhuis aan de Zwarteweg, (no de Grinzerstrjitwei yn Ljouwert) door eenige liefhebbers gisteren gehouden etc. etc. De prijs, een zilveren trekpot, schenkkan en suikerpot, werd gewonnen door den bekenden harddraver van de heer P.J. Pieterzen te Berlikum, bereden door den pikeur Albert Roorda.


Yn 1838 wie it in strange winter. Oer de grutte rivieren sa as de Yssel en de Elbe koenen de hynders en sliden, mar ek hynders mei weinen en dilisjânses, soms mei wol 3000 á 4000 pûn beladen it iis op.


L.C. 21-3-1845.

Fan ‘e moarn op 15-3-1845 koe men noch mei hynder en slide fan Swartslús nei Schoklân de Súdersee oerstekke. Sûnt minsken heugenis wienen noch nea sa let yn é wintertiid, minsken oer it iis nei Schoklân reizge mei hynder en slide. Wat mei rjocht as in grutte bysûnderheid oanmurken wurde kin. Yn Frjentsjer waarden doe op 20-3-1845 noch hurdriderijen mei hynder en arreslide op de stêdsgrêft hâlden.


IERAPPELSYKTE:

In juni 1846 dook evenals vorig jaar, nu wel erg vroeg, de aardappelziekte op in Berlikum, Menaldum en Dronrijp.


L. C. 17-2-2007.

Willem II in de stad. 

(juli 1841) De koning, koningin Anna Paulowna en hun 17 jarige dochter princes Sophia waren bijna 20 uur onderweg geweest om in Leeuwarden te komen.Met de nachtboot van Amsterdam naar Harlingen, vervolgens per koets naar Franeker, omdat het hondeweer was, (hondsdagen!) ruilde men de door de regen onbegaanbaar geworden route door het Bildt in voor een kortere over BERLIKUM, Beetgum en Marssum. Maar OOK HIER waren de wegen ZO SLECHT, dat een boodschapper vooruit werd gestuurd om aan te zeggen, dat de beoogde aankomst tijd van 2 uur (te Ljouwert) niet kon worden gehaald. De Marssumer dijk was pas BESTRAAT etc. etc. De koning begaf zich te paard door de stad, terwijl de koningin en princes volgden in de koets. etc. etc. De jonge princes Sophia stal de harten van de Friezen door ‘s avonds tijdens de thé-dansant in concert zaal Van der Wielen (de lettere Sealen Schaaf op de Nije Buorren) in Friesch kostuum te verschijnen. etc etc.


By in ynbraak yn in skuorre fan in wente oan de Mulseleane yn Berltsum is justerjûn (yn febrewaris 2005) in oantal âlde munten weinommen. De dieders kamen it pân binnen troch de door te forsearjen.


L.C. 17-2-2001.

Telefoonkaarten in Berlikum gestolen.

Bij het tankstation aan de Bitgumerdyk in Berlikum zijn de afgelopen nacht bij een inbraak verschillende telefoonkaarten ontvreemd. De waarde van de buit is nog onbekend. De ruit in de toegangsdeur was met een stoeptegel vernield. Een 45 jarige inwoner van Sint Annaparochie heeft de diefstal bij de politie gemeld. De technische recherche stelt een onderzoek in.


L.C. 19-5-2001.

Inbraak Berlikum.

BERLIKUM. - Bij een inbraak in een benzinestation aan de Bitgumerdyk in Berlikum is gisteren nacht rond half drie rookwaar gestolen. De toegangsdeur van de kiosk werd vernield.


De Sont, de farwei dy de Noarsee ferbint mei de Eastsee, wie eartiids in drokke hannelsrûte. De Deenske kening lei oan de skipfeart in tol op by Helsingor, it smelste punt yn de Sont. Der binne sa’n 1.8 miljoen trochfearten west.    

Sjoch: www.soundtoll.nl


L.C. 21-4-1759.

Krooswijk den 10 Maart. Hier legt Zeilree het Koffeschip "De Jonge Lautenbach". Schipper Gerrit Doekles, geladen met zout en gedestineerd na Koningsbergen.


L.C. 25-4-1761.

Scheepvaart.

(sjoch ek de Sont tol registers)

Seudres den 28 Maart.

Alhier legt Zeilree het Koffeschip "De Jonge Lautenbach", Schipper Gerrit Doekles.


L.C. 10-11-1759

Stokholm den 21 October.

Alhier legt Zeilree het Koffeschip "De Jonge Lautenbach". Schipper Gerrit Doekels, gedestineerd na Amsterdam.


L.C. 27-01-1764.

Amsterdam, den 26 December.

Heden is hier behouden gearriveerd het Koffeschip "De Jonge Lautenbach", Schipper Gerrit Doekles, van Dantzig.


L.C. 4-3-1769.

De Procureur J. Nieuwenhuis te Leeuwarden, zal op Saturdag den 11 Maart 1769 by de eerste Zitdag en den 18 dito by de finale palmslag telkens te een uur precys, ten huize van Albert Miedema in de Korenbeurs te Leeuwarden by strykgeld verkopen: zes 32, een 64 en een 128 portiën in het Koffeschip "De Jonge LAUTENBACH", gevoerd door Schipper Gerrit Doekeles, lang 98, wyd 23 en hol 11 vijf twaalfde voet; waarvan Boekhouder is de Koopman P.L. van der Meulen te Leeuwarden, zijnde Ao. 1758 te Grouw nieuw uitgehaald, leggende tegenswwordig te Stavoren.


L.C. 27-7-1771.

Elzeneur in de Zond (Sont).

Heden den 12 July is alhier gepasseerd na de Oostzee het Koffeschip "De Jonge Lautenbach", Schipper Gerrit Doekels in drie dagen uit Tessel.


Yn Riga leinen yn de 17e ieu ris 70 boaten yn de haven, dy’t allinne al út Molkwar (It Fryske doalhôf) ôfkomstich wienen en yn eigendom wienen fan de yn ekonomysk opsicht florearjende minnisten. Yn 1796 wie sa’n  70% fan de beropsbefolking yn de skipfeart minnist.


L.C. 20-5-1886.

Gevoelig voor de vele en treffende blijken van achting en genegenheid, ondervonden bij de viering van ons VIJFTIG jarig huwelijksfeest, betuigen wij daarvoor onzen oprechte dank.

Berlikum, Lammert J. Faber,

Tietje Dusselaar.


L.C. 15-7-1913.

Kerk en Schoolnieuws.

Vrijzinnig godsdienstige openlucht bijeenkomsten.

De openlucht samenkomst der vrijzinnigen te BERLIKUM trof het gisteren uitstekend. Met aandacht werden de sprekers gevolgd. Het eerst trad op de heer S. van der Zee uit Irnsum, met het onderwerp "Kristendom en mienskip". Tweede spreker was ds. Bruins uit Stiens, met "het Christendom en den oorlog". De heer Cannegieter uit Dongjum sprak over "de Organisatie der Vrijzinnig-Hervormden." De spreekbeurten werden op aangename wijze afgewisseld door zangnummers van de vereeniging "Nut en Genoegen" o.l.v. de heer Veninga. (it haad fan de iepenb. skoalle fan Berltsum) Het fanfarecorps ("Klimop") te Berlikum begeleidde de gemeenschappelijke zangen. Het bezoek ware stellig groter geweest, zoo niet in het naburige Sint Jacob een muziek-concours was gehouden. Toch merkte men onder de 5 á 600 aanwezigen velen van buiten op. De samenkomst werd geopend en gesloten door (de Doopsgezinde) ds. Reinders te Berlikum.