Skriuw ek ris in reaksje yn it Gastenboek wat jimme fan'e side fyne !
Interview Op'e Roaster (April 2012)

Earme (slimme) Pieter.


Earmhûs oan de Lytsebuorren Pieter Joh's Strooisma, 36 jier âld en arbeider te Berltsum, kaam op 16 july lêstlyn de jûns sa mar terjochte yn in sitting fan it earmbestjoer, dat gear kommen wie yn it earmhûs oan de Lytsebuorren te Berltsum. Dit is op it plak wêr't no "Berlinga state" stiet. (It earmhûs wie krekt boud yn 1894 troch oannimmer A. van Randen út Wier foar fl. 9864,-en it âlde op ofbraak ferkocht) It bestjoer hie noch wat húshâldlike saken te regeljen en hy frege dêr om wat ite te kinnen. De earmfâden oardielden lykwols, dat hjirfoar noch gjin termen foar oanwêzich wienen, omdat it wurk krekt ôfrûn wie en ferklage noch mar krekt twa dagen sûnder wurk siet. De foarsitter, master timmerman Folkert Jacobs Rolsma (boaske mei Janke Gerbens Peterzon en bekend fan de Rolsma- of ek wol Hacquebart streek) sei tsjin Strooisma: " Do jong feint, do moast dy skamje, sels in widdo hat hjir noch net west om te biddeljen foar iten", en hy hjitte de heit fan it Berltsumer earm- en weeshûs om him te ferwiderjen. Dêrop gie hy de keamer út, mar bliuw yn it porteal stean, wêrop Rolsma nei him ta gie en sei: "man, meitsje no gjin drokte, gean dochs fuort, mar hy gie net fuort. Rolsma joech no de earmhûs heit opdracht, om ien fan de ferpleechden nei de polysje te stjoeren. Doe woe de ferklage wol hinne gean, mar hja lieten him no net mear gean en dienen de doar ticht om him tsjin te hâlden oan't de fljldwachter dêr wie.

Hy kaam letter foar it gerjocht. Dêr bekende hy, dat hy wegere hie om fuort te gean, mar, sa sei hy: "Op sa'n tiid is de honger sá 'n swiere striid, dat hy tocht noch wol wat te iten te krijen ".De subst. Offisier fan Justysje sjut de ferklage no kalm yn syn wêzen, mar yn de jûn fan 16 Novimber 1895 hie hy by de earmfâden wol tige opspatten. De man wie ûnder ynfloed fan sterke drank en hie him sûnder mis ferkeard gedroegen. Yn 1896 krige hy as "beleaning" fan syn gedrach, yn Ljouwert 14 dagen fergees in keamer yn in grut "hotel" oanbean mei ek noch fergees it iten en drinken dêr op ta........... it miel bestie jammergenôch allinne mar út brea en wetter en......... sûnder neigesetsje. It hie Berend Joh's Strooisma syn broer earder wierskynlik ek wol goed ta like om, as earm arbeider, sa'n "fekânsje" te boeken. Op 15-9-1893 rûn hy stomdronken en al flokkende troch de Krússtrjitte mei in soad publyk dêrom hinne. Hy wie net te benaderjen. De brigadier fjildwachter die alle war om him fan de dyk te krijen, mar it slagge him net. Al swaaiende mei in lep kaam hy wer nei bûten ta en bedrige him. Berend krige 10 "fekânsje" dagen oanbean. Hja wienen net de ienigen. In protte Berltsumers koenen der wat fan yn dy tiid. "As drank is yn de man........................."

(Der wie altyd in protte earmoed yn ús lân. Sels yn de sa neamde "Gouden Ieu" libben fierwei de measte minsken yn earmoede. De ferskillen yn ynkomsten wienen ek tige grut. In foarbyld: Prins Fredrik Hendrik hie in ynkommen fan fl. 3.600.000,-. yn it jier. In Fryske dûmny hie somtiden net in heger traktemint as fl.500,- Hannel en skipfeart joechen de measte wolfaert, en wa dêr bûten foel...........)


Op 25 jannewaris 1892 de jûns waard hjir yn Berltsum by de kastlein Terpstra in gearkomste holden fan de arbeiders beweging "BROEDERTROUW".Twa yn St. Anne stasjonearde maresjesees wienen dêr ek oanwêzich. Nei ôfrin fan de gearkomste, ûngefear de jûns rom olve oere, gienen hja fuort en waarden by de stienfabryk hjir oerfallen troch, in nei men sei, 6 persoanen, dy’t lykwols net behearden ta de feriening "Broedertrouw". Ien fan de maresjesees waard troch in stien yn it antlit rekke. Ta ferdigenjen makken de oanfallenen allinne gebrûk fan harren wapens. Ien fan de oanfallers krige in stompskot lâns it boarst en waard rekke yn de boppehân. In oaren krige ien as mear sabelhouwen. De wûne fan de rekke maresjesee bliek earnstich, sa dat hy ien each wol ferlieze moast. Ien fan de dieders waard letter nei Ljouwert ôf fierd. Ek de ferwûne maresjesee hie men dêrhinne oerbrocht. Neffens de lêste berjochten hie dizze in each ferlern en wie men fan it behâld fan it oare net wis. De opbrochte persoan beweare, net de eigentlike skuldige te wêzen, dochs wegere oan de plysje neiere ynljochtings te jaan. Dizze wie fan Ljouwert nei Minnertsgea fuortgongen om de haadskuldige te gripen, dy’t de broer wêze moast fan de arrestearde. Dit ferkleare de omstannichheid wêrom dizze gjin neiere ynljochtings ferkleare, jaan te wollen.


L.C. 28-1-1892.

BERLIKUM, 26 januari.

De zes personen, die Zondagavond de marechaussée aanvielen, waren een zekere P. en de gebrs. S..Tegen de eerste, die geboeid naar Leeuwarden is gevoerd en beweerde onschuldig te zijn, moeten de omstandigheden zoo bezwarend spreken, dat men in hem wel degelijk de voornaamste schuldige meent te zien. De twee marechaussees, Pausma en Robijn, hebben zich flink verweerd, wegens de glibberigheid van de grond konden ze evenwel de sabel niet te best gebruiken. Ze verklaren dan ook niemand met de sabel te hebben verwond; na het eerste geweerschot, dat een der aanvallers trof, lieten dezen af. De gewonde is zekere P.S. Door dr.B.G. Bruinsma werd den gekwetsten geneeskundige hulp verleend. De aanvallers, vooral P., staan niet zo gunstig bekend. Deze is reeds eenige malen met justitie in aanraking geweest en heeft reeds meer dan eens gevangenisstraf beloopen. De aanval moet in niet het minst verband staan met de dien avond te Berlikum gehouden vergadering van "Broedertrouw"! Het corpe delicti, een halve klinker, waarmede Robijn werd getroffen is gevonden.


L.C. 4-5-1892.

Rechtszaken

De rechtbank te Leeuwarden heeft Willem G.P., 30 jaar, arbeider te Berlikum; Dirk Str.(ooisma),34 jaar, arbeider te Berlikum ; Bouwe Str.(ooisma), 36 jaar, arbeider te Minnertsga ; PIETER (Str.(ooisma) arbeider, 33 jaar arbeider te Berlikum en Joh. J. 24 jaren olieslager te Berlikum, die terecht hebben gestaan, ter zake dat zij in den avond van 24 januari l.l. te Berlikum den marechaussee P.Robijn zoodanig mishandeld hebben, dat deze het gezichtsvermogen van zijn linker oog verloren heeft - ---met gedeeltelijke vrijspraak veroordeeld: Willem G.P. tot 2 jaren, Dirk en Pieter Str. ieder tot 8 maanden, Bouwe Str. tot 3 maanden en Joh. J. tot 1 maand gevangenisstraf.

(It wienen allegearre residivisten fanwege dieverij en dronkenens. Willem, Bouwe en Pieter wienen de minsten. Willem wie bgl. yn 1883 fanwege it ferbrekken fan in ôfslúting en dieverij ta 14 dagen, yn 1885 fanwege fernieling ta 1 moanne, yn 1886 fanwege fernieling ta 2 moanne, yn 1888 fanwege fernieling ta 2 moanne en yn itselde jier fanwege tsjintribeljen ta 1 moanne, yn 1890 fanwege kwalifisearde dieverij ta 2 moanne en yn 1890 fanwege hûsfredebrek ta 7 dagen al ris feroardiele west. De bekleide Bouwe wie yn 1877,fanwege it mishanneljen fan syn heit, ek al ris ta 1 jier en fanwege gewelddieden tsjin in amtner ta 3 moanne feroardiele west. Pieter fanwege dieverij ta 14 dagen, mishanneljen ta 1 moanne en jitris in mishanneljen ta 3 moanne. Hja wienen fanwege it drankgebrûk ek al útskreaun as lid fan "Broedertrouw".)


L.C. 6-4-1872.

Particuliere correspondentie

BERLIKUM. - De marechaussee Robijn, die 24 Januari j.l. alhier zoo deerlijk werd verwond, toen hij met een zijner collega’s door eenige personen werd aangevallen, zal thans, na gedurende ruim tien weken verpleegd te zijn geweest in het militair hospitaal te Leeuwarden, dit weldra verlaten, waaop ook de zaak voor de Rechtbank zal kunnen dienen. Ondanks eene eerste hoop op geheel herstel, is Robijn toch aan één oog blind gebleven. ‘t Is dus meer dan waarschijnlijk, dat hij voor den verderen dienst zal worden afgekeurd, in welk geval hij recht heeft op rijkspensioen.


L.C. 29-11-1901.

MARSSUM en BERLIKUM staan tusschenbeide nog VOET van OORLOG met elkaar.

Tusschen de jongelui in die dorpen in Menaldumadeel is de verhouding nog lang niet zoals men die in onzen tijd zou mogen verwachten. Op lotingsdagen (foar militêre tsjinst, holden yn it gemeentehûs fan Menaam) komt dit aan de dag. Zoo ook dit jaar. Juist scheen de veete (âld sear) te Menaldum, waar de loting plaats had op 26 Oct., in een openlijken oorlog te zullen uitbreken, toen de marechaussees op het toneel verschenen om erger te voorkomen. De gemoederen waren zeer bewogen: een grote menigte was verzameld voor de herberg van Jepkema. Een der voormannen scheen de 19 jarige Jacob L.(ooijenga) (de soan fan Lieuwe en Atsje Looijenga). De brigadier Marion verzocht deze zich te verwijderen, gelastte hem dit vervolgens. In plaats van daaraan te voldoen, moet, volgens de dagvaarding, Jacob toen achterwaarts hebben getrapt en den teenen van de brigadier gevoelig hebben aangedaan. Hiervoor kreeg hij proces en stond hij heden terecht met den uitslag, dat tegen hem 14 dagen gevangenisstraf werd gevorderd.


L.C. 20-2-1919.

Rechtzaken

Nog acht zak, vervoerd op den 3 October, door L.(ourens) Z.(wart), 31 jarig beurtschipper te Berlikum van daar naar Leeuwarden. "Honger is een scherp zwaard, wij als beurtschippers hebben geen bestaan", zegt beklaagde. Eisch: f.25,- boete of 25 dagen hechtenis.

(Dit wienen de oertrêdingen fan de doe sa neamde "Distributie-wet".)


L.C. 29-11-1918.

Rechtzaken

De 39 jarige T.W., caféhouder te Berlikum, heeft op 24 Juli schapevleesch doen vervoeren door zijn zoontje. Daarvoor stond hij heden terecht. "t’Is zo hé!" "Ja mijnheer!" "Je weet, dat het niet mocht?" "Ja, mijnheer". Eisch: f. 50,- boete of 25 dagen hechtenis.


L.C. 19-4-1888.

Rechtzaken

M.P. 19 jaren, zonder beroep te Berlikum, stond opnieuw terecht, omdat hij den 3 Januari j.l. te Menaldum P. D. de Geele, van Beetgum (Berlikum?) met een mes in het onderlijf heeft gestoken.

etc. etc..............


L.C. 17-6-1873.

Rechtzaken

L.(ammert) J.(eremias) Q.(uarre) is veroordeeld wegens mishandeling tot eene gevangenisstraf van 1 maand en eene geldboete van fl.8,- met subsidiaire gevangenisstraf van 1 dag.


L.C. 23-4-1879.

Rechtzaken

L. J. Q. Is veroordeeld wegens diefstal van oogst op den akker, tot gevangenisstraf van 1 maand etc. etc.


L.C. 25-1-1890. 

Rechtzaken

L. J. Q. 53 jaar, arbeider te Berlikum wegens oplichting etc. etc. \

(Hy wie dus ek in residivist en sa wienen der mear Berltsumers wêr’t de plysje it mei te dwaan krige, mar ek in protte drinkers.)


Hjir oer it folgjende: L.J.Q. kwam in den na middag van 9 november ‘s namiddags te 4 uur in de winkel van de wed. Joh. v.d. Steen op het Schavernek te Leeuwarden en vroeg een kip stokvisch. Zij kende hem niet, maar hij gaf op wie hij was. Zoo iemand kende zij niet te Berlikum, maar een gardenier D(ouwe) Wiersma zooveel te beter. Dan ken je mij ook wel. Ben je dan familie van dezen?.Ja, ik ben met een dochter van hem getrouwd. Zoo pratende krijgt hij het gedaan, dat zij hem 25 kilo stokvisch mede geeft, om de volgende week te betalen. Haar zoontje zag evenwel, dat hij met die visch eerst in de winkel van Hoeperman ging en daarna in dien van A. Voordewind, welken hij zonder visch verliet. Toen kregen ze achterdocht en een paar harer kinderen gingen naar Voordewind en vroegen de visch terug. Deze maakte bezwaar de visch af te geven, omdat de man, die een borreltje gebruikt had, gevraagd had of hij die visch er even mocht laten staan, daar hij nog een boodschap moest doen. Nadat evenwel door de kinderen medegedeeld was, hoe die man aan de visch gekomen was, waarschuwde Voordewind den politie-agent die passeerde en toen de de terugkomst van dien persoon afwachtte.Deze kwam terug met een pakje en werd meegenomen naar het politiebureau, waar toen bleek, dat hij in dien tusschetijd geweest was bij den slager L. Johs. Kas en van dezen 5 pond vleesch gevraagd had op naam van zijn broeder, zeggende dat deze met zijn schip op de Tuinen lag, welke vleesch hem gegeven werd, omdat die broeder goed bekend stond en wel eens meer door een ander daar vleesch liet halen, zonder dadelijk geld mee te geven. De Subst. Off. v. Justitie deelde mede, dat beklaagde reeds 7 malen veroordeeld is, en vorderde, dat de rechtbank hem voor deze twee feiten zou veroordeelen tot 6 maanden gevangenisstraf. De verdediger, mr. W.W. Wichers Wierdsma, had weinig ten voordele van beklaagde aan te voeren en refereerde zich aan de uitspraak der Rechtbank, maar deed namens beklaagde het verzoek om hem niet naar Groningen op te zenden, OMDAT HIJ DAAR MATTEN MOET VLECHTEN, wat hij niet kan. De Rechtbank heeft beklaagde veroordeeld tot 6 maanden gevangenisstraf.


L.C. 6-2-1892.

Rechtzaken

L. J. Q. 56 jaren, arbeider te Berlikum, wegens het in den nacht van 21 op 22 november l.l. wegnemen van de bleek van een flanellen onderhemdje van vrouw L. Boomsma. Overeenkomstig het requisitoir van het O.M. werd hij tot 3 maanden gevangenisstraf veroordeeld.


L.C. 25-10-1900.

Rechtzaken

Een maand werd geëischt tegen den kar rijder Age (Jans) W.(estra) te Berlikum, die in zijn drift zijn onwillige hond mishandelde en hem daarop verdronk. De rechtbank heeft den eisch van een maand toegewezen.


L.C. 28-3-1875.

Rechtzaken

G. S. T. oud 46 jaren, arbeider wonende te Berlikum, ter zake van diefstal gepleegd bij nacht op eene bewoonde plaats, d.m.v. overklimming, tot eene correctionele gevangenisstraf voor den tijd van drie maanden, te ondergaan in eenzame opsluiting. Veroordeelde tevens verwezen in de proces kosten, des noods invorderbaar bij lijfsdwang.


L.C. 6-10-1892.

Rechtzaken

Joh.(annes) W.(ytses) de Haan, 41 jaar, arbeider te Berlikum is door de Rechtbank bij verstek veroordeeld tot 3 weken gevangenisstraf, omdat deze wegens dronkenschap zich erg verzette t.o. den rijksveldwachter Heldoorn. De veldwachter kon omtrent de beklaagde niet zo gunstig getuigen. Deze persoon toch staat zeer slecht bekend, is verscheidene malen veroordeeld, ook wegens diefstal en hij slaat zijn vrouw; als hij fl. 6,- verdient, brengt hij slechts fl.2,50 thuis.


L.C. 4-4-1958.

Leeuwarder polite rechter.

Dertig gulden boete was de straf voor de 20 jarige P.P. uit het Klooster Anjum wegens vernieling van een ruit van een café (Bellevu) aan de Nieuwestad op 26 december l.l.. Met een glaasje teveel op had P. naar binnen gewild terwijl de caféhouder de deur dicht hield. Toen had de jongeman met zijn schouder de ruit een vernielende zet gegeven.


L. C. 3-5-1963.

Vader, moeder, zoons : eensgezinde belediging.

Leeuwarder politierechter.

De rechter : “Bent u misschien de majesteit van BERLIKUM”.


FRISIA. 1 mei 1897.

Van hier en uit den omtrek

BERLIKUM - Gisteren ontlastte zich boven ons dorp een kort maar hevig onweder. Ongelukken hadden echter niet plaats. ----- Zaterdag j.l. geraakte de arbeider J.(ohannes) W.(ytses) de H.(aan) in beschonken toestand in de Grúsevaart (de Grúsert) en verdronk. De ongelukkige laat eene vrouw met vijf kinderen achter. -------- Op de heden gehouden veemarkt werd een betrekkelijk klein getal koeien aangevoerd. Was men anders een aantal van 6 á 700 gewoon, thans waren er nog geen 500. De handel was traag. De prachtige stamboek beesten van den Heer A.(rjen) B.(oukes) Roorda hadden (jaarlijks op deze markt te bezichtigen) zeer veel bekijk.


L.C. 19-9-1902.

Rechtzaken

De gardenier F.(okke) (J.) van der Meer te Berlikum was op 29 Juli bezig kruisbessen af te wegen en deze in manden voor de verscheping in gereedheid te brengen in tegenwoordigheid van den marktmeester S.(alvus) Klaver en den schipper Veldman, die de bessen had gekocht. Onder de bezigheid kwam de 33 jarige Andele (Andeles) Boomsma er bij. Deze had de aardigheid (?) telkens van de afgewogen kruisbessen te snoepen. Dit verveelde van der Meer. Hij werd kwaad en liet dit Andele, die dien dag niet "frisch" schijnt te zijn geweest, duidelijk weten. En toen kwam het tenslotte van woorden tot daden. Of Andele de eerste schop (want daarmee is het begonnen) gaf, dan wel van der Meer, is niet aan het licht gekomen: de getuigenissen stemden op dat punt niet met elkander overeen. Maar er is geschopt en geslagen ook en van der Meer en Klaver schijnen het leeuwendeel te hebben gekregen. Andele stond terecht voor mishandeling. De Officier is omtrent hem niet best te spreken. Volgens dien ambtenaar stond Andele ongunstig bekend, maakt misbruik van sterken drank en bedreigt zijn familie met moord en doodslag. Eisch 14 dagen gevangenisstraf.


L.C. 25-4-1902.

Rechtzaken

De 87 jarige Trijntje K. Wed. van W. Steensma te Berlikum was op Zondag 9 Maart j.l. uitgegaan. Ze had de deur goed gesloten en toen ze ‘s avonds thuis kwam, was deze nog dicht. Toch vermiste ze verschillende zaken en wel: een wittebrood, een trommeltje met suikergoed en een flesch brandewijn op bessen. Nu had in den avond van dien dag P(ieter) Reitsma, langs Trijntje’s woning komende, gezien, dat een buitenblind open stond en dat dit, toen hij er aan kwam snel werd dicht gedaan, terwijl daarop een jongen hard weg liep. Naderbij komende, liep er andermaal een jongen weg, terwijl tevens een raam, dat voor dien tijd open bleek te zijn geweest, neer viel. Reitsma zag, bij het raam gekomen, dat er nog een derde jongen in de kamer was achtergebleven. Dit was de 9 jarige J(acobus) (Everts) van S(chepen). Deze werd door Reitsma meegenomen naar den veldwachter Laagland. Daar kwam aan den dag, dat de drie samen inbraak hadden gepleegd. Jacobus en de twaalf jarige Horatius (Pieters) P(ostma) hadden het raam opgeschoven en waren naar binnen gegaan; de veertien jarige Izaäk (Sierds) T(uinstra) had de wacht gehouden. Dit wordt door de laatste twee bekend. (Jacobus kon, omdat hij beneden de 10 jaar was, niet voor den strafrechter terecht gesteld worden) Horatius heeft zich bovendien schuldig gemaakt aan diefstal van 2 messen, door hem gehaald uit de broeken van M. en T. Schiphof, die onder een afdak hingen. (de broeken n.l.) Met het oog op den leeftijd van beklaagden waren als getuigen gedagvaard de heeren Heinsma en Groenewold, resp. Hoofden van de Bijz. en de Openb. school te Berlikum. Deze waren van meening, dat de huiselijke omstandigheden en het toezicht op Horatius en Izaäk niet van dien aard zijn, dat opzending naar een rijksopvoedingsgesticht volstrekt noodzakelijk mag worden geacht. In overeenstemming met dit advies wordt door de Off. van Justitie tegen Horatius 6 weken en tegen Izaäk 1 maand gevangenisstraf gevraagd. Art. 38 van het Wetboek van Strafrecht luidt: "Een kind wordt niet strafrechtelijk vervolgd wegens een feit, begaan voordat het den leeftijd van 10 jaren heeft bereikt enz. Overeenkomstig dit artikel werd de zaak tegen bovengenoemde 9 jarige J(acobus) v(an) S(chepen) daarop in de raadkamer voor den burgelijken rechter behandeld en de strafzitting gesloten. Uitspraak 29 April.


L.C. 29-6-1960.

Dronken man kroop uur lang over verkeersweg.

Leeuwarder rechtbank.

De 48 jarige I.(mre) M.(edgyes) (mei de bynamme "de Hongaar") in Berlikum kwam vanmorgen voor de rechtbank te Leeuwarden in hoger beroep voor een straf van 6 dagen hechtenis, hem door de kantonrechter toegemeten wegens zijn langdurige wandeling op handen en voeten in een februari nacht op de openbare Wiersterweg in zijn woonplaats, terwijl hij in kennelijke staat verkeerde. Het verkeer had veel hinder van hem ondervonden. M. die na de bevrijding voortdurend met drankmisbruik te kwaad heeft, was op een verjaarspartij genodigd, waar hij uit een meegebracht leeg mosterdpotje 13 cognacjes en 3 jonge jenevers consumeerde. Omstreeks het bereiken van die score was hij thuis niet meer te houden en zette de gastheer (ien fan de bruorren Reitsma, mei de bynamme "de Oast mannen", wenjende oan de Wiersterdyk), hem buiten de deur. Ongeveer een uur later deed de dorstige bezoeker opnieuw van zich spreken. Het bleek, dat hij al die tijd op sokken op de Wiersterweg had rondgestommeld, voortkruipend op handen en voeten,besmeurd, en met kapotte kleren, onder het uiten van dronkenmans taal. Verschillende auto’s hadden met een boog om de bijzondere weggebruiker heen moeten rijden tot enkele bezorgde automobilisten, die meenden dat er een verkeersongeval was gebeurd, de politie waarschuwden. De Officier van Justitie mr. M.H. Gehlinck, vond het allerminst verstandig van verdachte nog in hoger beroep te komen. Het geval deed hem denken aan een stukje uit Roothearts Spionage in het Veldleger, waar staat: "Soldaat zus en zo was kanon. En na kanon volgt niets meer of het moest zijn bazuingeschal en engelenzang." In deze zaak mocht hij blij zijn het leven er te hebben afgebracht en niet te zijn doodgereden. De Officier eiste bevestging van de opgelegde straf.

(Imre krige der dus wer in by namme by: "de viervoeter". Hy is letter mei syn gesin ferhúze nei Kanada.)


NIEUWSBLAD van het Noorden. 27-11-1969. (Van onze correspondent uit Leeuwarden)

Eigenaar slaapt door terwijl dieven hele winkel leeg roven.

Twee tot nu toe onbekende personen hebben in de afgelopen nacht kans gezien in enkele ogenblikken tijd de winkel van de firma A.(ugustinus) J.(acobus) Wetting aan de Buorren in Berlikum (Fr.) leeg te roven. De daders hadden een bestelauto bij zich. Ze gooiden een steen door de ramen en namen een kleuren t.v., 5 radio’s 15 transistors, 6 scheerapparaten, 5 platenspelers, 3 bandrecorders en de kassa met inhoud mee in de auto. De daders zijn nog spoorloos. De eigenaar van de zaak heeft niets van het lawaai gemerkt. Hij werd gealarmeerd door de buren, die het glasgerinkel wél hoorden.


NIEUWSBLAD van het Noorden. 2-12-1969.

T.V. toestellen in Sint Annaparochie aan de ketting.

(Van een onzer correspondenten) De heer J. Wetting heeft in zijn radio- en televisie zaak in het Friese Sint Annaparochie zijn radio- en t.v. toestellen aan de ketting gelegd. Verleden week is ingebroken in de zaak van zijn vader in BERLIKUM (hy lei te sliepen en hie neat heard en waard stiekum troch de buorman warskôge fia te telefoan om de ynbrekkers net te steuren yn harren wurk) en de dieven hebben toen voor f.6000,- aan radio’s en tv’s meegenomen. Daar voelt Wetting niet voor. In de etalage en in zijn winkel liggen nu alle duurdere voorwerpen aan de ketting


L.C. 8-3-1967.

Zaak verduistering van ruim f.11000 berecht.

(B. W. te Berlikum.)


L.C. 5-7-2007.

Papagaai gestolen.

Papagaai gestolen uit een woning in de G.L. Boomsmastraat. In BERLIKUM is een papagaai gestolen. De dief nam bovendien een computer weg. De 28 jarige bewoonster ontdekte gisterochtend, dat de grijze roodstaart uit de voorkamer was verdwenen. Volgens de politie reageerde ze erg emotioneel. Een deur bleek te zijn opengebroken. De politie deed navraag in de buurt en onderzocht de braak sporen, voor alsnog zonder resultaat.f


Yn 1841 waard Sijke Keimpes Draaistra, de frou fan Jan Franzens Koopmans te BERLTSUM, troch de rjochtbank feroardiele omdat hja hjir de "genees- en heelkunde" útoefene hie sûnder dêrfoar it foech te hawwen.


Minne Minnes Braaksma (berne yn 1802) c.s. te Berltsum krige yn 1840 finzenis sitting fan in moanne fanwege mishanneljen en in boete fan f.8,-

Ruurd Minnes Braaksma, te Berltsum fanwege idem dito. (1860). Ensfh. ensfh.

Ruurd Minnes Braaksma te Berltsum (1861) fanwege idem dito en fernieling fan in slúting, 1 moanne finzenisstraf en in boete fan 8,- en yn de proc. Kosten.

Hoite Godert Born, gernier te Berltsum, (1845) fanwege mishanneljen ta f.20,- boete en yn de proc. Kosten.

Hoite Godert Born, leadjitter te Ljouwert (1845), izeren gewicht net ikere. Fiif gûne boete.

Hidde en Jan Hoites Born te Berltsum, (1860) fanwege diefstal resp 10 en 6 dagen finzenisstraf.

Berend Gerbens van der Berg, arbeider te Berltsum, moast yn 1841, 14 dagen sitte fanwege mishanneljen en nachtlike buor geroften.


Ek yn de Schiphof sibbe kamen echte fjochtersbazen foar, sa as: in Douwe Tijmes (1839), Cornelis Eeltjes (1848), Pieter Klazes (1859), Klaas Klazes (1864). Hja krigen in pear dagen finzenisstraf oplein en moasten in boete betelje en yn de proses kosten.


Út de rolboeken fan it Rjocherlik Argyf : û. o.

Foppe Schiphof, sigaremakker te Ljouwert, fanwegen in besykjen ta stelderij.

Wybe Boomsma, frachtrider te BERLTSUM, 68 jier, fanwegen fjochterij. (mishanneljen) (3 -5-1911)

Wybe Boomsma, sûnder berop, te BERLTSUM, 76 jier en Jan Wybe ‘s Boomsma, frachtrider, 35 jier, fanwegen fjochterij.  (mishanneljen)  (25-6-1919)

Jan Jacob ’s Runia, 52 jier, Ale Pieter ’s Bosma, timmerman, 28 jier, Gerke Zijlstra, arbeider, 52 jier, Jacob Jacobus Lautenbach, 23 jier en Pieter Jeremias Quarré, gardenier, 23 jier, Jan Jeremias Quarré, arbeider en Pieter Douwe ’s Peterzon allegearre fanwegen mishanneljen feroardiele ta in finzenisstraf fan in moanne en in boete fan fl. 8, - mei subsidiêre finzenisstraf fan in dei en allegearre solidêr yn de kosten. In protte oaren sa as Obbe Wassenaar, Bouwe en Pieter Joh. Strooisma, Bauke Gatze ’s de Jong, Bauke Baukes Postma, allegearre arbeiders  waarden beskul- dige fan moedwillige fernieling fan in slúting maar waarden troch de rjochter frijsprutsen. (7-6-1871)


L.C. 23-9-1885.

Rechtzaken

J. W. B. 13 jaren, G.Joh. P. 16 jaren en B.F.S. 10 jaren, jongens te Berlikum, zijn schuldig verklaard aan eenvoudigen diefstal door drie personen, waarvan 2 beneden 10 jaren, doch met oordeel des onderscheids, en veroordeeld ieder tot een dag gevangenisstraf, omdat zij den 29 Julij j.l. in den boomgaard van den rentenier Runia zich eene hoeveelheid kruisbessen hebben toegeeigend.


L.C. 25-3-1892.

Rechtzaken

Thijs Lolkes van Gelder, (z.v. Lolke Sjoerds van Gelder en Lijbrig Thijsses de Boer) wonende te Berlikum, heeft bij verstek terecht gestaan, omdat hij den 28 November l.l. in den winkel van den bakker A. Turkstra aan de vrouw om 5 cents taai gevraagd had,terwijl zij dit van achteren haalde, 3 broodjes weggenomen heeft, waarmede hij het op een loopen zette, doch toen vrouw Turkstra hem achtervolgde, wierp hij de broodjes weg. De subst. Off. v. Justitie, mr. H.Th. Westenberg requireeerde dat deze jongen, die een eerste deugniet is, zal worden gestraft met 7 dagen gevangenisstraf. De Rechtbank heeft hem daartoe veroordeeld.


L.C. 4-5-1911.

Rechtzaken

Door de Berlikumer kantonrechter is Wijbe B.(oomsma), 68 jaar, vrachtrijder te Berlikum, wegens mishandeling aldaar geëischt f. 10,- of 10 dagen hechtenis en veroordeeld tot f. 5,- of 5 dagen hechtenis.


L.C. 5-6-1964.

Rijmpje was leuk, maar zaak zelf niet zo erg.

Helemaal mis vond de rechter het optreden van de 21 jarige timmermansknecht Feike H. Br. uit Berlikum, die op 8 februari in zijn dorp een koplamp van de auto van de heer Bauke Joukes de Vries kapot getrapt had .......................


L.C. 18-10-1941.

Clandestine handel.

...........en ook Dirk van Wigcheren, 34 jaar, te Berlikum verkocht zonder bon, thee en scheerzeep aan Fokke Alkema te Franeker. Over welk feit de Officier van Justitie een boete van f100,- of 30 dagen hechtenis.


Sjoch: de ROLBOEKEN WWW2 fan Tresoar.

In protte Berltsumers waarden feroardiele foar mishanneling. Sa mar wer in pear nammen : Onijdus Born, arbeider (1869), Eeltje Dedde ’s Appelhof, gernier (1884), Sipke Hendrik ’s Bouma, arbeider (1884) Fedde Jarig ’s Winselaar, arbeider, etc.  etc. Bouke Douwe ’s Wiersma, winkelman, (1885) fanwegen it ferkeapjen fan sterke drank yn it lyts sûnder fergunning , mar  ek guon Berltsumer fanwege in biddeljen en it net yn oarder hawwen fan de weachskaal. (de ikerwet)

(De minsken fan hjoed de dei binne net better, mar ek net minder as de minsken fan eartiids. En dat it eartiids better wie is in leagen. As IEN finger wiist nei in oar dan wize der TRIJE nei jo sels.Yn 1 Kor.10: 11,12 kinne wy ek al lêze: Dat is harren oerkommen as in foarbyld FOAR OAREN en it is opskreaun as in warskôging foar ús. Wa mient dat er stiet lit dy oppasse, dat er (ek) net falt.)


L.C. 9-3-1990.

Stationschef van Workum als "gematigd" op de lijst.

Fries mozaiek.

Wie een overheidsbaantje had in de door werkeloosheid en barre armoede geteisterde jaren twintig en dertig (fan de foarige ieu) was goed uit. Hij had een vast inkomen en al was de beloning in de laagste regionen gering, de vernederingen van de werkverschaffing bleven hem bespaard. De beperking in bijvoorbeeld de meningsuiting moest men natuurlijk voor lief nemen. Het was niet verstandig een politieke overtuiging die nogal van de gangbare afweek uit te dragen. Bij de geringste aanleiding kon zulks tot ontslag leiden. Een middenstander keek over het algemeen ook wel uit, het kon hem de klandizie van andersdenkenden kosten. De lijst van verdachte personen in Baarderadeel telt maar 16 namen. Burgemeester Krijger van Lemsterland heeft ruim 40 verdachten opgespoord. Sommige burgemeesters houden wat slagen om de arm. Die van MENALDUMADEEL spreekt van een vermoeden tot daadwerkelijk verzet en vervolgens van twijfel "ten opzichte hunner gezindheid". Daar hebben de autoriteiten dus niet veel aan gehad, ondertussen staan ze wel op de lijst, zoals in Beetgum: Douwe Sj. De Vries, Gerrit Julianus,Jan Hogerhuis etc. etc..........In BERLIKUM: Mink Bijlsma, Klaas Dusselaar, Rienk Rienks, Wopke Spanjer, Evert van Schepen, Jeremias Quarré................


L.C. 25-9-1897.

Van hier en uit den omtrek.

BERLIKUM. - Nu de lange avonden weer aanbreken schijnt baldadigheid ook weer te moeten beginnen. Zondagavond hebben twee personen een stek (6 meter lengte) van den bakker G. omvergeworpen.


L.C. 17-10-1946.

Bijzonder GERECHTSHOF Leeuwarden.

(Gewoanlik wurde yn de ferslagen ynisjalen brûkt, al wisten alle Berltsumer natuerlik wol wa’t bedoeld waarden. By de oarlochs TRIBUNALEN en bysûndere rjochtsaken waarden wol de nammen FOL ÚT brûkt, sa is my opfallen.) Sa lêze wy dat: Marten Kuik, een 26 jarige aardappel exporteur te Berlikum trad in 1943 in dienst van de Waffen S.S.. In maart van dat jaar ontpopte hij zich tevens als een laffe verrader. Op de Duitse afdeling van het Gewestelijke Arbeidsbureau te Leeuwarden vertelde hij aan één der aanwezige ambtenaren, dat de directeur van de Leijmpf te Berlikum (Wilco Werumeus Buning) zeer anti Duitse gevoelens koesterde en bij de vordering van arbeiders voor de tewerkstelling in Duitsland steeds diegenen wegstuurde van wie hij wist dat zij pro-Duits gezind waren. Tegen hem werd 15 jaar gevangenisstraf geëischt. De uitspraak werd 12 jaar internering (R.W.I).


L.C. 6-11-1946.

Bijzonder GERECHTSHOF Leeuwarden.

Uitspraken: Bij vonnis van Marten Kuik uit Berlikum werd vorige week TEN ONRECHTE vermeld dat hij wegens verraad veroordeeld werd. Zijn 12 jaar R.W.I. (Rijkswerkinrichting) had hij te danken aan zijn S.S.-erschap.

(Sa waard Wopke Spanjer, ien fan de Berltsumer slachters fan doe, hoewol hy lid wie fan de N.S.B., frijsprutsen omdat hy dochs de Nederlânske belangen behertige hie.)


Sjoch foar in protte oare rjocht saken de L.C. ARCHIEF: rechtzaken / Berlikum, of tribunaal / Berlikum, of tribunaal / Leeuwarden. etc. (It tribunaal holde de sittingen yn it Provinsjehûs yn Ljouwert. It wienen gjin bysûndere saken dy’t hjir behannele waarden, mar typearjend foar it karakter fan it tribunaal. Gefallen fan lidmaatskip fan de N.S.B., sûnder mear lid fan d’ien of d’oare Dútske ynstelling mar gjin gefallen fan ferrie en slimme optredens, dy’t allegearre foar it Bysûndere Gerjochtshôf behannele waarden.) Yn Berltsum wienen yn ferhâlding ta oare plakken nochal wat N.S.B.-ers. Inkelden waarden in koarte tiid ynterneare en soms waarden spullen yn beslach nommen. De measten N.S.B.-ers waarden it kiesrjocht foar tsien jier ûntnommen. Hja hawwe hjir net folle kwea dien sa is my opfallen.


In protte oer "de foute Nederlanners" kaam letter oan it ljocht troch wat men fûn yn de efterlitten Dútske argiven (dossiers) fan út de tiid fan de besetting. Wat opfalt is, dat yn de krante net de ynisjalen brûkt wurde, mar de nammen fan de persoanen hieltiid folút yn de krante neamd wurde.


SJOCH EK IT BOEK: Net ferjitte....... Niet fergete. Menaldumadeel en het Bildt in de jaren 1940-1945. Andries Bosma en Harrie Dijkstra.


L.C. 21-8-1900.

BURGEMEESTER en WETHOUDERS der Gem. Menaldumadeel.

Gelet op de hun toegezonden schriftelijke verklaring van den heer Tjeerd Lubbert Dijksterhuis, geneeskundige te Menaldum d.d. heden, waaruit blijkt, dat t.h.v. Pieter Hager te Berlikum besmettelijke ziekte, met name tuberculosis pulmonum (T.B.C.), heeft geheerscht, dat de navolgende goederen, als: een bonte deken, een molton deken, 4 katoenen lakens, een stel bedgordijnen, een duffelsche jas, 4 wollen rokken, 1 mantel, 3 japonnen, 4 wollen borstrokken, 2 onderbroeken, 3 boezelaars, 4 hemden, 4 paar wollen kousen, 2 wollen doeken, 3 vrouwen hoeden, 1 rust stoel, 10 bossen stroo, in aanraking zijn geweest met de lijderes en dat het in belang der openbare gezondheid noodzakelijk is tot onteigening dezer goederen onverwijld over te gaan, opdat de voortgang der besmetting worde gestuit. Overwegende dat het geval van zeer dringende aard is; Gelet op art 69 der wet van den 28 aug. 1851 (staatsblad no 125) Besluiten: I. te onteigenen de hierboven vermelde goederen, in eigendom toebehorende aan Pieter Hager, v.b. werkman, wonende te Berlikum, met bevel tot onmiddelijke in beslag neming en vernietiging door verbranding. II. te benoemen tot deskundige om voormelde goederen te waardeeren Taede Laagland, wonende te Berlikum. En zal ter voldoening aan gezegd wetsartikel, dit besluit op de gebruikelijke wijze ter openbare kennis worden gebracht en worden geplaatst in de Leeuwarder Courant, terwijl afschrift daarvan zal worden gezonden aan Heeren Gedeputeerde Staten van Friesland.

Menaldum, den 18 -8-1900. Burg. en Weth. voornoemd, W.A.Bergsma, Burg. Tamson, Secr.


L.C. 11-10-1900.

Idem dito, ut supra. t.h.v. Andele Faber v.b. olieslagersknecht te Berlikum.


L.C. 11-1-1901.

Rechtzaken

F.(eike) (Rinze Reimers) Brouwer, J.(etze) Dusselaar en S.(ipke) Bouma, die zich op St. Nicolaas avond in de herberg van Dirk (Gerrits) Visser te Berlikum niet behoorlijk gedroegen en niet tegenstaande herhaalde aanmaning weigerden te vertrekken, terwijl laatstgenoemde bovendien een stoel vernielde, wordt wegens deze feiten resp. gevraagd: tegen Feike en Jetze 5 dagen en tegen Sipke 14 dagen gevangenis straf.


L.C. 19-12-1901.

RECHTZAKEN.

Rechtbank Leeuwarden. Zitting van Woensdag 18 December. Harm de J. en Oepke B, arbeiders, te Leeuwarden stonde terecht, beschuldigd van in den laten avond van Vrijdag 8 November den aardappelkoopman A.(ndele) Boomsma te BERLIKUM, die de laatste tram had gemist, mee te hebben getroond naar het N.(ieuwe) Kanaal en hem daar, na hem van zijn geld ten bedrage van plm. F.65,- te hebben beroofd, op een ergelijke wijze te hebben mishandeld. Bovendien hebben de twee zich 2 dagen later schuldig gemaakt aan diefstal van twee Goudsche kazen uit de goederen loods op het emplacement van het spoorweg station alhier. Tegen Harm werd 5, tegen Oepke 4 jaar gevangenisstraf geeischt. De behandeling der zaak duurde van half elf tot één uur; 12 getuigen werden gehoord; er was buitengewoon veel publiek.


L.C. 15-10-1968.

Leeuwarder RECHTBANK.

Een illegale zender in Berlikum noemde de officier "een uitschieter naar het westen", want meestal wordt er onwettig op de band geprutst in het oosten van de provincie. De 22 jarige landarbeider Pieter L. (ooijenga) (bynamme: Pyt Japs) verstoorde de ether twee maanden lang van uit genoemd dorp met zijn station "Mr. Moto". Zowel de kustwacht op Terschelling als in Harlingen had veel hinder van dat gedoe. Op 6 juni was Mr. Moto zo tekeer gegaan, dat de kustwacht mensen hem dringend hadden gevraagd te stoppen maar Pieter deed net of ‘íe niets hoorde en bleef zenden. De ei tegen hem was twee maanden zitten met verbeurtverklaring van de in beslag genomen radio-spullen.

(Der wienen destiids in protte eterpiraten yn de loft, foaral yn de Fryske wâlden sieten in soad stjoerders.)


L.C. 10-3-2009.

Folders gedumpt. BERLIKUM.

Twee meisjes (14) uit Berlikum hebben zaterdag reclamefolders gedumpt in het Berlikumer Wiid, het oude fietstunneltje (ûnder de Hemmemawei troch) en in de bosjes rond het voetbalveld. In samenwerking met het verspreidingsbureau kwam de politie de meisjes op het spoor. Ze zijn bekeurd en draaien op voor de kosten van het opruimen.


L.C. 8-4-2005.

Zorg en angst om racistische jeugd in Berlikum.

Met de aanhouding van een 45 jarige man uit Berlikum is een reeks inbraken in het dorp opgelost. De zorg van de Berlikumers dat ook de EIGEN JEUGD bij een aantal inbraken, vernielingen en rechts-extremistische acties betrokken is bleek toch terecht. Vier jongemannen uit een groep van "lonsdale jongeren" werden opgepakt. Het dorp werd geteisterd door een reeks inbraken in tuinbouwbedrijven, kerkgebouwen (yn febrewaris û.o. twa kear efter inoar yn de Krússtsjerke hjir) en winkels. En dan waren er ook nog de vele vernielingen en de racistische leuzen die enkele weken geleden gekalkt werden op een pension waar Poolse kas arbeiders verblijven. Geruchten over EIGEN JEUGD waren er genoeg. Terecht blijkt nu. Hoewel volgens de politie een "sociaal beperkte man" uit het dorp verantwoordelijk is voor de meeste inbraken van de laatste tijd, blijkt ook een groep jongeren met rechts extremistische ideeën UIT BERLIKUM verantwoordelijk voor veel overlast. W.o. de leuzen tegen de Polen. "Yn feite is it al in jier of trije geande" zegt (Mathé) van Hout. Diefstallen, ingeslagen ruiten, autobanden die worden lek gestoken en vechtpartijen. Volgens hem gaat het over een groep met een harde kern van acht jeugdige BERLIKUMERS. "Se opereare as ienheid en hawwe gewoan lak oan it doarp". Ook buiten Berlikum zorgt de groep voor veel trammelant. In Sint Annaparochie werd vorig jaar nog een Molukse vrouw met haar tweejarig zoontje door de "lonsdalers" belaagd. Op kermissen in de buurt wordt regelmatig ruzie gezocht met allochtonen. Tot nu konden de jongeren ongestraft hun gang gaan. "Minsken yn it doarp wienen húverich om oanjefte te dwaan. At je se tsjin komme wat is dan it gefolch" zegt van Hout. Veel Berlikumers waren angstig beaamt ook ondernemer Sybren van Tuinen. "Der waard ûnder innoar wol in soad oer praten, mar net tsjin de plysje". Hij kan zich dat wel voorstellen. "Stel dat je jûns televyzje sitte te sjen en der yniens in stien troch de rúten fleant. Dat gefoel dat toarnt jo". Volgens van Tuinen werd de groep overmoedig en haalden de jongens daardoor steeds raarder streken uit. Drie jonge mannen (in de leeftijd van 21 tot 27 jaar) blijkt o.a. verantwoordelijk voor het stelen van een schaap uit het weiland. Het beest werd bij hen thuis geslacht en opgegeten. In Berlikum werd er na de diefstal GEWEZEN NAAR DE BUITENLANDERS, zegt van Tuinen. "Sa sjogge jo mar". Dinsdag konden 3 BERLTSUMERS (n.b. út it EIGEN folk!!!) na een langdurig politie onderzoek worden aangehouden evenals een 22 jarige kameraad die bekend had het huis van de Polen te hebben beklad. Burgemeester Gerrie van Delft Jaasma, die verantwoordelijk is voor de veiligheid in de gemeente, is opgelucht na de arrestaties. "Het is gewoon een lastige groep. De bereidheid om aangifte te doen in Berlikum was uit angst voor represailles niet groot. Wij wisten daardoor niet precies wie het het zijn". Ze hoopt dat door de aanhoudingen de schrik er goed in zit bij de groep. Zeker is ze daar echter niet van. "Misschien moeten we binnenkort ook maar eens met hen om de tafel. Het zijn immers geen vijftien jarigen meer die je eventjes streng toespreekt over hun gedrag". Van Hout heeft ook zijn twijfels. "Meastentiids komme se op in bepaalde libbenstiid wol wer by sinnen, mar by dizze jongens duorret dat wol wat lang". De politie verwacht de komende tijd nog meer arrestaties te verrichten.


L.C. 7-10-1966.

Kladderaars door Kantongerecht beboet.

Hepke (Ulbe’s) R.(unia) een 19 jarige barkeeper-fotograaf uit Berlikum kreeg gisteren door de Kantonrechter te Leeuwarden, Mr. F.H. van den Brink f.100,- boete of 20 dagen hechtenis opgelegd vanwege zijn aandeel in het bekladden van gebouwen in de Friese hoofdstad. Dat gebeurde in de nacht van 20 op 21 juli. Hepke, die door de Officier van Justitie, mr. L Jansen, de initiatiefnemer van de kladderij werd genoemd, hield vooral huis in de omgeving van het Zuiderplein. De eveneens 19 jarige Leeuwarder boekbindster Klaske, toonde zich de energiekste bondgenote van Hepke R. Zij smeerde o.a. verf aan de muur van het Paleis van Justitie. Mr. Jansen vroeg Klaske of zij besefte waarvoor zij had gedemonsteerd. De leuzen waren hier en daar fout gespeld...... etc. etc. Hepke R. had op de trap van het Leeuwarder stadhuis een pot met verf op de kop gezet.

"Waarom? " vroeg mr. Jansen. "Dat kwam door de emotie", antwoordde R. Hij had gezorgd voor materiaal, dat zolang was opgeslagen in het clubhuis van de "Dingly Boys".....etc. etc.

Eis tegen Hepke R. en Klaske H. was f.125,- boete. Tijdens de behandeling van deze rechtzaak, zei de kantonrechter dat hijzelf ook tegen de atoombom en het racisme was. President Johnson mag dan een bevriend staatshoofd zijn, aldus de kantonrechter, hij is ook geen vriend van mij, maar jullie moeten niet menen, dat je met jullie actie deze meningen kunt verbreiden.


L.C. 20-10-1966.

Tegen 19 leden "New Left" boete geëist.

Drukte in Kantongerecht.

(Ek hjir wie Hepke R. wer by belútsen.)..... toen richtte Hepke R. (19), die als zijn beroep fotograaf opgeeft en wonend in Berlikum, zich tot de kantonrechter. Maar mr. Jansen verzocht hem eerst rechtop te gaan staan: "Je hangt hier niet over de tap". R. had bezwaar tegen de "elastische uitleg" van art 27 van de A.F.W. (te beschouwen als een kapstok artikel, waarin wordt verboden o.a. de openbare rust te verstoren, of anderen last of hinder te veroorzaken.) De kantonrechter gaf de jongelui toen een juridisch lesje..............

Tegen Thomas Steven H., de 19 jarige Klaaske en Hepke R. eiste hij f.60,- boete...............

Maar Klaaske en Hepke, die enige weken geleden boetes kregen vanwege het bekladden van openbare gebouwen in Leeuwarden, noemde hij "bekende straat schenders" en voor hen handhaafde hij de straf. R. protesteerde tegen de boete...............


L. C. 8-2-2006.

Berlikumer Bonnie en Clyde hebben ‘schijt aan iedereen’.

Leeuwarder paar heeft ‘lak aan iedereen’.


L.C. 23-5-1952.

Getuige wilde alleen Friese eed afleggen.

Woensdag diende voor de Rechtbank te Leeuwarden een aanrijdingszaak in hoger beroep, welke geheel om de eedsaflegging in het Fries draaide. Evenals bij het kantongerecht weigerde de 22 jarige gardenier Minne Nieuwhof uit Berlikum als getuige de eed anders dan in het Fries af te leggen, hetgeen door de rechtbank niet werd toegelaten................................

(Sjoch ek de rjochtsaak 16-11-1951, Fedde Schurer, letter bekend ûnder de namme "Kneppelfreed".)


L.C. 5-11-1955.

Zonder hoofdelijke stemming.

Tweede Kamer aanvaardt wetsontwerp Friese taal in het rechtsverkeer. Wat is synthese van wenselijkheden en ongelijkheden, geen compromis.

Opmerkingen oa. Fries is maar een klein taalgebied in ons land. Hollands is ook maar een klein taalgebied in de wereld.

(In minderheidstaal is gjin mindere taal. Yn Finlân bgl is it Zweeds in minderheidstaal. Yn België is it Dútsk in minderheidstaal. Yn Switserlân is it Italiaansk in minderheidstaal. En gean sa mar troch.

It giet der om: wat ha ik der oan yn myn deistich libben as transport middel. In lytse taal, sa as it Frysk, kin wichtiger wêze foar de minske as in grutte taal sa as bgl it Sineesk, omdat hy de lêst neamde taal nea yn syn libben brûke sil.)


Nieuwsblad van het Noorden.

23-2-1980.

Steeds meer Fries in de rechtszaal. (foto.)


Het Klaverblad 13-7-1970.

WACHTMEESTER Porte 40 jaar in rijksbetrekking.............Hij kwam op 7 april 1949 in BERLIKUM te wonen. In september 1957 verhuisde Porte naar Oldeboorn. Vooral in zijn Berlikumer periode zijn vele verhalen. Zo wou een bakker, die regelmatig de arbeidswet overtrad hem eens aanvallen. Porte deed net, of hij niets merkte en zei tegen de omstanders: "It is krekt of sit my in mich op 'e hân. De jeugd had hier in het dorp respect voor hem. Eén van de gezegden van Porte was: "Oars sil ik jimme de gummiknuppel oer de hûd helje". (Hy koe jin oars ek goed yn ‘e earm knipe) Hij was beslist geen dienstklopper en wilde eerst nog wel waarschuwen. Het moet natuurlijk niet te ver gaan. Zoals die jongen die vijf keer door Porte werd aangehouden terwijl hij zonder licht fietste. De zesde keer zei Porte: "En no giest der op....". Toch mocht hij graag in Berlikum wonen. Hier kon hij de kaatssport beoefenen. Ieder jaar deed hij mee aan het politie kaatsen in Franeker (syn berteplak) en heeft verscheidene prijzen gewonnen......


L.C. 13-7-1970.

Wachtmeester Porte 40 jaar in rijksbetrekking. (foto Plysje Porte.)


L.C. 24-11-1967.

J.(acob) Koorn met "pensioen".

Tuindersknechtje werd actief politieman. Adjudant J. Koorn van de Rijkspolitie, kommandant van de groep West-Dongeradeel (met Ameland) gaat met pensioen........De heer Koorn werd politieagent in Enkhuizen, dat later werd verwisseld met Noordwolde. Moeilijk eerst voor zijn vrouw, die heimwee kreeg, later een mooie tijd, tot de bezetter hem "voor straf" overplaatste naar de bewaking in het kamp Westerbork. Toen dat werd opgeheven trok hij naar BERLIKUM. Evenals in vele plaatsen werd "de nieuwe" daar critisch ontvangen, maar het ijs was spoedig gebroken toen hij het waagde drie naast elkaar fietsende landwachters, die van een vergadering kwamen, te bekeuren. "Dy nije doart wol" zei het dorp en de familie Koorn heeft nooit schade ondervonden. Na Berlikum werd het Marssum........

(Yn Berltsum hawwe ek as plysje tsjinne, sa mar in pear nammen: In fjildwachter van Zaalen, in fjildwachter W. Zijlstra, in fjildwachter H.J. Broersma, in plysje Porte, in plysje Saagmans, in plysje Y.Westra en in plysje Dykstra. Hjir wennen meastal 2 plysjes yn it doarp, dy’t daagliks, dan wer rinnend mei de fiets oan de hân, dan wer op de fyts, in pear kear deis harren rûntsje troch it doarp dienen. Noch wer folle earder fungearren hjir as plysje (destiids ryks / gemeente fjildwachter neamd) û.o.in Norder, in ryksfjildwachter J.L. de Groot, in F. van der Laan, in P. van den Broek, in G. de Vries, in T.Hidma, in J.L. Heldoorn, in T. Laagland, in H.J. Zijlstra, in H.W. Zijlstra, in J.H.A. Bakker, in H.O.Schaaf.)


L.C. 8-8-1877.

Zijne Majesteit heeft benoemd: Bij het Kantongeregt te Berlikum tot kantonregter Jkhr. Mr. C.(oert) L.(ambertus) van Beijma, thans kantonregter te Berlikum en tot kanton-regter-plaatsvervanger, Mr. A.G. van Dalsen Fontein en L.(ourens) A.(ukes) van der Meij, beiden thans plaatsvervangend- kantonregter te Berlikum; tot griffier, Mr. J. Klasing Schonegevel, thans griffier bij het kantongeregt te Berlikum.

(Mr. Augustus Goëtius van Dalsen Fontein is berne te Harns op 1-11-1811, hy wenne op Nieuw Gralda te Dronryp en wie Siktaris fan Menameradiel. Hy wie troud mei Jantje van Calcar. Beide binne letter yn Haarlim stoarn.)


Kantonrjochters / griffiers destiids yn Berltsum.

Sa mar in pear nammen:

In mr. H.J. Wester, in mr. P. Gratema, in mr. W. Kolff, in mr.J.K. Schonegevel,in jonkheer mr. C. L van Beijma, in jonkheer mr. C.G.A. van Asch van Wijck, in mr. L.F. Britzel, in mr. H. Kingma Boltjes, en in mr. J.H. Dull.


L.C. 31-5-1927.

Kantongerecht Leeuwarden.

Zitting van Donderdag 30 Mei 1929.

De Leerplicht.

Het van school houden van een leerplichtig kind (Klaas.S., geb. 16-6-1916) door Arjen S.(anthuizen) gardenier te Berlikum. Geldboete f.5,- subs. 5 dagen hechtenis.

Het van school houden van een leerplichtig kind (Jan v.d. M. geb. 27-5-1916) door Douwe W.(assenaar),voerman te Berlikum. Geldboete f.5,- subs. 5 dagen hechtenis.


L.C. 8-12-1950.

Kantongerecht Leeuwarden.

AARDAPPEL contra LEERPLICHT.

Gaat de natuur boven de leer?

Men moest het gisteren op het kantongerecht te Leeuwarden wel denken, toen daar de ene na de andere overtreder van de leerplichtwet voor de groene tafel verscheen. Het waren de vaders en moeders van Piebe, Sjoerd, Sietske, Douwe, Dirkje, Hendrik en Laurens, die de leerplicht ten achter stelden bij de aardappel, die of uit de grond moest worden gedolven of gesorteerd of op het vuur gezet moest worden. De natuur dwong hiertoe - nood breekt wet, zeiden de overtreders - maar de kantonrechter lijmde de scherven van de gebroken wet weer aaneen.

"Waarom heeft u uw kinderen thuisgehouden? vroeg de kantonrechter aan de boer Tjeerd (Rinzes) P.(eterzon) uit Klooster Anjum. "Het kon niet anders. Ik had veel vruchten op het land. We konden geen hulp krijgen en wanneer de beide jongens niet meegewerkt hadden, dan waren de vruchten nog op het land geweest. We hebben bij dag en bij nacht gewerkt om het zover te krijgen en dan kun je ze toch niet in de grond laten zitten?", antwoordde de boer. De ambtenaar van het Openbaar Ministerie achtte de overtreding één van de ernstigste, die er gisteren behandeld werden. Zij strekte zich over verschillende maanden uit. Hij eiste tweemaal (voor Sjoerd en Piebe elk een keer) dertig gulden boete. De kantonrechter maakte er twee maal twintig gulden van...........

De kantonrechter deelde nog mee, dat er op het ogenblik besprekingen gaande zijn om te komen tot een gemakkelijker hanteerbaar landbouw verlof.

"U hebt aan hem verdiend", zei de rechter ten besluite van het betoog, dat Etje de H.(aan), (de widdo fan Freerk Siegersma), firmante van een aardappel zaak te Berlikum, hield om zich schoon te wassen van de verplichtingen, die de leerplichtwet haar oplegde. Zij had Hendrik zo erg nodig gehad om wat boodschappen te doen voor de zaak. De eis luidde vijftig gulden en de kantonrechter deed er tien gulden af. Precies zo ging het het de moeder van Lourens, koster zoon in Berlikum (t.w. de frou fan de yn de Bûterhoeke wenjende koster Hendrik L. Zwart, Frânskje). Lourens had in een sorteer inrichting gewerkt in plaats van te genieten van de uitvindingen die zijn grote naamgenoot worden toegeschreven. Moeder Zwart betreurde het, dat de verplichtingen van het achtste leerjaar haar zoon nog net troffen en voerde dat als excuses aan........

De vrouw van de losse arbeider Waling S.(ijtsma) uit Berlikum moet op advies van de dokter hulp in de huishouding hebben. De enige, die als hulp in aanmerking komt is de leerplichtige Dirkje, want andere hulp dan die van de dochter is niet te betalen. S. heeft met de commissie tot wering van schoolverzuim gesproken, maar tot op de huidige dag gaat Dirkje niet naar school. "Het lastige geval" wordt door ambtenaar en kantonrechter met een voorwaardelijke boete van twintig gulden met een proeftijd van een jaar opgelost. De overtreders van de leerplichtwet waren de laatste weken talrijk. De redenen van het schoolverzuim zijn veelal de moeilijkheden die het weer de landbouwers in de weg heeft gelegd.

 

L. C. 31-3-1962.

INGEZONDEN

Anti propaganda IV.

Hebt u het gelezen, het fors betoog van mevrouw D.(ieuke) H.(errema) – M.(iedema) uit BERLIKUM in de Leeuwarder Courant van 30 maart j. l. ?  Deze gereformeerde dame trekt met grof geschut van leer tegen P. over zijn stukje over ds. Zelle van Leeuwarden. Misschien is grof nog wel wat te zwak uitgedrukt. Deze uitverkorene Gods begint alvast haar medemens P. vanaf het prille begin lelijke namen te geven, zoals “godslasteraar”, “betreurenswaardige stumper”, “ant-christ” enz. Dit zijn inderdaad “zuivere woorden”. Mijn beste mevrouw D. H.-M. te BERLI -KUM. Wanneer u inmiddels wat bent bekoeld en uw heetgebakend verstand weer in staat is normaal te functioneren, dan hoop ik dat u zult inzien, hoe een raar figuur u sloeg. Een figuur, waarmee u uw zaak niet bepaald diende. Stel, dat genoemde P. u nu eens “viswijf” of  “gereformeerde communiste” noemde. Dat is toch ongeveer hetzelfde als wat u deed nietwaar ?  ......etc. ...etc. .....

Een lezer v. d. Leeuwarder Courant.