Skriuw ek ris in reaksje yn it Gastenboek wat jimme fan'e side fyne !
Interview Op'e Roaster (April 2012)

Berltsum ferbûn mei de bûten wrâld.


Yn 1880 op 23 septimber waarden de floreenplichtingen fan BERLTSUM oproppen om op in gearkomste yn de herberch "Het Metalen Kruis" fan kastlein D(urk) Visser yn de Buorren te ferskinen. (de namme "Vissersteech" docht noch oan him tinken) om de rekken fan 1879 op te nimmen en de begrutting foar 1881 fêst te stellen.

Dêr soe ek in beslút nommen wurde oer in foarstel fan de tsjerkfâden fan doedestiids t.w. Gâtse Lolkes Boomsma, Egge Pieters Pieterzen en Durk K. Mulder van Leens om it pleatslik reglemint te wizigjen en fierders om te beslúten oer in ynkommen foarstel fan de floreenplichtige Lourens Aukes van der Meij en cons. om te kommen ta it oprjochtsjen fan in TELEGRAAF kantoor hjir yn Berltsum. In pear moanne letter blyk dat van der Meij in earnstich besykjen yn it wurk steld hie om ta de stifting dêr fan te kommen. Der wie al in gebou en it nedige kapitaal troch frijwillige bydragen en rinteleaze foarskotten fûn, Dochs hja stjitten op beswieren, fuortkommende út de ferbining fan in partkulier kantoar mei dy fan it Ryk. Sadwaande bliuw de saak slepende en hja makken har benaud, dat fan de ûndernimming wol net folle terjochte komme soe.

Doe kaam der in ûnferwachte draai troch it inisjatief fan in Zeilmaker, in tillegrafist út Ljouwert, dy't hjir oer de tillefoan in foardracht hâlden hie, wat folge waard troch in mannichte besyksels mei dat ding. De minsken stienen ferbjustere, dat soks mooglik wie mei sa'n ienfâldich stik ark, om in petear hâlde te kinnen mei immen út Ljouwert. Om it ferhaal net te lang te meitsjen, de swirrichheden binne úteinlik oplost en it Tillegraafkantoor is der kommen.

Yn 1851 wie al in nije Ryks POST tsjinst iepene tusken Ljouwert en Berltsum. De postboade (û.o. Fedde Jarigs Winselaar) krige in brievebus oan syn hûs. De brieven koenen dêr yn deponearre wurde. Boppe de ryksport moast noch 2 ½ sint betelle wurde as beleaning foar it besoargjen. Foar frankearde drukwurken of kranten wie it 1 sint. Brievesamlers wienen hjir û.o. oant 1889 in H.(endrik) J.(acobus) Hoft (troud mei Nieske Auke ‘s Tolsma, earfol ûntslein) en dernei in J. Anema. (J. Anema wie ek foarsitter fan de Nederlandsche Bond van Brievengaarders) en as syn plakferfanger D. van der Meij.

Op 4-10-1882 is yn Berltsum in Ryks Tillegraafkantoar kommen mei in beheinde dei tsjinst, ynrjochte mei in tillefoantsjinst foar it algemiene ferkear, ek mei it bûtenlân. Ter gelegenheid fan de ynwijinge is hjir doe in flinke keatspartij holden troch parturen fan 2 persoanen. De 1e priis fan fl.30,- mei rom behelle troch M. Kooistra fan Dokkum en G. Bouma te Pitersbierrum. De preemje fan fl.20,- troch W. Kooistra fan Dokkum en R. Van der Zee te Pitersbierrum.

No hat Berltsum op it tillefoan net tsien nûmmers. Yn 1915 hie Berltsum tsien tillefoan tastellen. Ien dêrfan wie Jouke Swart de oprjochter fan de steam súvelfabryk "De Volharding" oan de Bitgumerdyk. Yn 1893 waarden yn Berltsum noch 2226 tillegrammen behannele. Op 16-4-1892 waard Johannes de Vries hjir oansteld as assistint fan de Posterijen.


 **********************************

L.C. 3-10-1932.

Berlikum, 2 October. Vijftig jaar telegraaf en telefoon.


L.C. 9-10-1946.

De 16 October a.s. gedenkt de heer W.E.C. Bouman zijn 40 jarig Ambtsjubileum kth (kantoorhouder) P.T.T. Kruisstraat no. 109 BERLIKUM (Fr.). Gelegenheid te feliciteren van half drie tot vijf uur.


L.C. 14-6-1946.

35 jaar bij de PTT. BERLIKUM.

Den 16en Juni a.s. zal het 35 jaar geleden zijn, dat onze dorpsgenoot dhr. T. Westra, als besteller in dienst trad bij de P.T.T. . ((P)ost-(T)illegraaf-(T)illefoan tsjinst)


L.C. 25-9-1962

Op 1-10-1962 viert A.(nne) Dijkstra het 25 jarig ambtsjubileum bij de P.T.T. Gelegenheid te feliciteren van 8 - 9.30 in "Hof van Holland".

Molenstraat 257H BERLIKUM. September 1962.

(Letter wienen hjir û.o. kantoarhâlder P.T.T.: in Gerrit Abma, en in Meijer. Hjir ha ek as besteller P.T.T fungeard in J.T. Grijpsma, M.(arten) Kromkamp, Ale (Wopkes) Miedema en in Hein Travaille.)


L.C. 7-6-1902.

BERLIKUM. 6 Juni 1902.

De postbode A. v.d.W. alhier is heden wegens oneerlijke handelingen in zijn betrekking geschorst.


Ek op it mêd fan FERFIER feroare der in soad yn BERLTSUM en omkriten yn de ferbining mei de bûtenwrâld. Foar de aardichheid dit stik út de Ljouwerter krante fan 27-10-1898. ------------------

.........‘t gedeelte van den tramweg, gelegen tusschen het staatsspoorstation en het tramstation is gedeeltelijk ontworpen op den openbaren gemeenteweg, gedeeltelijk op eigen baan. Vervolgens gebruikt de tramweg in hoofdzaak den rijksweg van Leeuwarden (31.600 inw.) langs de dorpen Marssum (1000 inw.) en Beetgumermolen (800 inw.) tot Beetgum (1300 inw.), terwijl van af Beetgum langs de dorpen BERLIKUM (2000 inw.) en WIER (300 inw.) tot de z.g. "Mooie Palen". De baan, op enkele afbuigingen na, ontworpen is op den berm van den weg, in onderhoud en beheer bij de gemeente Menaldumadeel. Van de "Mooie Palen" tot Sint Jacobi Parochie is de tramweg geheel op eigen baan ontworpen. De genoemde dorpen, welke alle in bloeienden toestand verkeeren, onderhouden een regel matig verkeer met de hoofdstad der provincie.

In de omstreken van het dorp Berlikum wordt veel aan tuinbouw gedaan en ook de zuivelindustrie ontbreekt in deze buurten niet. Een en ander wettigd de veronderstelling, dat een regelmatige tramdienst het vervoer, nu meestal per omnibus, kar en schip geschiedende, grootendeels tot zich zal trekken en dit vervoer zal uitbreiden. Bij het ontwerpen der trambaan is uitgegaan van het beginsel de dorpen en bebouwde weggedeelten zo dicht mogelijk te naderen en verder met eene zo groot mogelijke veiligheid zoo snel mogelijk te kunnen rijden. Daarom is als minimum schaal der bogen 80 meter aangenomen en komen geen steilere hellingen voor dan 200 op 1. De snelheid waarmede gereden mag worden, is bij de wet bepaald op 20 km per uur, zoodat het tramstation te Leeuwarden bereikt kan worden: van Marssum in 15 min., Beetgum in 30 min., Berlikum in 35 min., Mooie Palen in 45 min. en St Jacobi Parochie in 50 minuten. Intusschen is een wetsontwerp ingediend, strekkende de genoemde maximum snelheid te vergrooten, zoodat mag worden aangenomen, dat bovengenoemde reistijden in de toekomst aanmerkelijk zullen worden verkort.

Wordt als persoons-vrachtprijs gerekend 5 cent per km. in de 1e en 3 cent per km. in de 2e klasse, zoo zullen de personen-vrachten naar het tramstation (Tramstraat bij de Groene Weide) te Leeuwarden bedragen: Voor.....Berlikum 60 cent 1e klasse en 35 cent 2e klasse.....enz. Als spoorstaven zullen worden gebruikt Vignola rails van Bessemstaal, lang 12 meter, wegende 25.6 kg. per meter en gewalst bij de firma Krupp te Essen. Deze rails worden bevestigd op gecreosoteerde half ronde grenen dwarsliggers, zwaar 13 x 26 cm, bereid en geleverd door den heer C. Gips Cz. te Dordrecht. De locomotieven, in dienstvaardigen toestand wegende plusminus 10 ton, zijn afkomstig uit de fabriek van de firma Henschel und Sohn te Cassel, terwijl het overige materieel gebouwd wordt in de werkplaatsen der Nederlandsche fabriek van werktuigen en spoorweg materieel te Amsterdam.......enz.

Het gedeelte der lijn Tramstation - Mooie Palen zal, naar men ons mededeelt, half December (1898) voor het publieke verkeer worden geopend. (De line nei St Jacob is op 7-7—1899 foltôge.) Wij hopen, dat deze lijn, die door de wijze van aanleg in staat is een druk vervoer, zoowel van personen als goederen, te beheerschen, moge voldoen aan de gestelde verwachtingen.

(Tusken 2-1-1899 en 26-10-1899 hienen al 149.360 persoanen yn de gemeente Menameradiel gebrûk makke fan de tram. (L.C. 26-10-1899.) In jier letter yn 1900 wienen dat 199.140. No geane wy mei de bus of auto mei 80 en 100 km yn’t oere nei Ljouwert en oare plakken ta. Ja sels mei de 120 derfoar. Dêr is in protte feroare de lêste hûndert jier en it giet miskien yn de takomst noch hurder.)


Likernôch 15 jier dêr foar wie yn de Ljouwerter krante fan 23-4-1884 ek al it folgjende te lêzen: Sedert lang werd er gesproken over de aan te leggen stoomtramlijnen in het Noorden van Friesland door de "Friesland Steam Tramway Company", eene corporatie, die zich met dat doel te Londen gevestigd heeft. Volgens vertrouwbare mededeelingen is, door den concessionaris, den heer Stornebrink, voor eene belangrijke som deelgenomen in het maatschappelijke kapitaal, dat fl.1.800.000,- bedraagt. Ook zouden de lijnen, die eene lengte van ongeveer 83 km. hebben, in de volgende drie sectiën worden verdeeld: 1e sectie: van Leeuwarden, via Stiens, Hallum, Wester-Nijkerk, Blija, Holwerd en Hiaure naar Dokkum. 2e sectie: van Harlingen via Midlum, Sexbierum, Minnertsga, BERLIKUM, Beetgum, Marssum naar Leeuwarden. 3e sectie: van Mooie Paal via Sint Jacobiparochie etc. etc. --------------------

Op sneon 11-4-1900 waard troch de Nederlandsch Tramweg Maatschappij (as lêste) de hynste tramline tusken Berltsum en St. Anne iepene. (De earste hynste tram line is yn Dokkum iepene.) De levering fan de hynders foar de hynste tram waard útbesteege oan de fuorman H. Schaap yn Ljouwert. Sa hoegde men sels gjin stâl te bouwen en wie men fan de fieding en fierdere fersoarging fan de bisten ôf. De line hat oan’t 1917 ta bestien.

Yn 1918 waard de line oer de Mulseleane nei de ierpel loadsen en it feilings terrein ta lein. Yn it earste heal jier al waarden mar leafst 1000 wagons laden.


Foar de oanliz fan de Rykswei yn de fyftiger jierren fan de 19e ieu, (púnwei/strjitwei/keunstwei neamd) fan Ljouwert nei Frjentsjer en Harns gie hast alle ferkear oer BERLTSUM. Berltsum wie it krúspunt yn de ferbining tusken Ljouwert, Frjentsjer en Harns. Berltsum wie dus fan strategysk belang yn tiden fan kriich. Hjir lei dan hast altyd wol in kompanjy op de (kompanjy’s) kamp. De ferbining mei de bûtenwrâld hat hjir altyd goed west mar hat dertroch ek altyd in protte ellinde meibrocht fan frjemd folk.


IT FERFIER.

It ferfier fan frachten sa as grûn, sân, dong, hout e. d. fûn earst plak mei kroaden, karren, hânkarren, hynder en wein, letter op gruttere skaal mear mei preamen, boaten en seilskippen. Mei de komst fan it spoar naam it ferfier oer de rails mei in grutte sprong ta. Dêrnei gie it ek mear en mear mei frachtweinen. Steamskippen wienen net mear fan de wyn ôfhinklik. Flean -masines fleane no op en ôf. Yn BERLTSUM stienen hânkarren in protte ûnder in ôfdak. De lêsten yn Berltsum dy’t hânkarren brûkten wienen de timmerlju en foar safier ik wit Oane Jelles Hoekstra út de Bûterhoeke 12 en Annigje Hager fan de Hôfsleane 6. Sybe Osinga, de komelker út de Buorren 21 wie hjir ien fan de lêsten sa net de lêste dy ‘t ik hjir kinnen ha mei in hynder en wein.


L.C. 30-4-1892.

Menaldumadeel, 27 April.

De vraag van den heer S. Hamelink te Heerenveen aan het Dagelijks Bestuur (B.&W.) dezer gemeente, óf en op welke voorwaarden de CONCESSIES zou kunnen worden verleend voor den aanleg eener tramlijn door deze gemeente, heeft 90 ingezetenen van BERLIKUM en Beetgum aanleiding gegeven zich met een adres te wenden tot den Raad, waarin ze verzoeken de concessies NIET te verleenen. Op voorstel van den Burgemeester is door den Raad besloten dit adres aan te houden tot eene aanvrage om concessie aan de orde is.


L.C. 23-1-1899.

DE NIEUWE TRAM.

Men schrijft ons uit BERLIKUM. Eindelijk is het dan werkelijkheid geworden! Eerst fluisterend: "Zal zij er wel komen"; dan luider: "Zij komt er" en nu, juichend: "Zij is er! ". Ja, waarlijk, zij is er, de veelbesproken tram!. Met haar is in één der meest welvarende gedeelten van ons arm Friesland een verkeersweg geopend, beantwoordende aan de geest, aan de eischen des tijds. En de stoom brengt ons schoone dorp meer in contact met de beschaafde wereld en weldra zullen wij, goede buitenlieden, lang zamerhand op velerlei wijzen den invloed beginnen te gevoelen, die de stoom op onze zeden en gewoonten zal uitoefenen. Misschien zullen onze dorpsgenooten met hunnen alouden eenvoud, straks meer beantwoorden aan de eischen des tijds! Angstig en schuw zien wij haar komen, het monster der beschaving, zoo wij haar leerden kennen uit dagbladen, uit de geschiedenis der volkeren, en met al onze krachten versperren wij haar den toegang tot ons eenvoudig dorp en drijven haar terug, verre, heel ver!. Maar wijd, heel wijd openen wij, onze armen voor al het goede, dat de nieuwe tijdgeest op de vleugelen van den stoom ons zal brengen en onderwerpen wij ons gaarne aan zijn veredelende invloed !

Wat eene beweging in ons dorp, toen de tram met hare nieuwe, keurig ingerichte personenwagens Berlikum binnenstoomde. Oud en jong was op de been. Allen dol nieuwsgierig om haar te zien en te begroeten, ONZE stoom koningin! De oude Poort, die nog ditmaal het dreigend gevaar der vernieling was ontsnapt, stak haar grijze hoofd fier omhoog en zij, de aloude, die zooveel had gezien, die zoovele eeuwen had doorleefd, verbaasde zich op hare langen leeftijd over het vernuft, de vindingrijkheid der zwoegende, zoekende menschheid. Daar was zij! Daar aanschouwde zij met eigen oogen de onbekende, de gehate, die het gewaagd had haren ondergang in welwillende overweging te te nemen. Zij sidderde en beefde van toorn, als zij hare doodsvijandin, vroolijk luidend, dampend en snuivend, zich met edelen zwier om zich heen zag buigen en lachend en gierend voort zag snellen, de macht der eeuwen trotseerend en uittartend! Tram by de âlde Hemmema PoarteEn de oude Poort siste van kwaadheid door hare oude tanden; zóó ergerde zij zich over de dartelheid en weemoed, waarmede hare aartsvijandin de onbekende toekomst tegemoet snelde. Die oude Poort, is zij niet het beeld van dat gedeelte onzer dorpsbewoners, die door de nieuwelinge, de tram, zonder medelijden, zonder erbarming werden behandeld? Zij werden van hunne broodwinning beroofd, in hun bestaan bedreigd en angstig zien zij om zich heen en vragen: " Wat zal het morgen zijn" ? Geen wonder, dat zij met woedende blik het monster aanschouwen, dat hunne levensbehoeften, hun levensgenot met zich meevoert, hunne werkkracht verlamt en honend lachende vragen zij: "Ten algemeene nutte"? Ja, wel is het hard, als men jaren lang zijne werkzaamheden trouw en ijverig vervullend, zich plotseling door eene overweldigende macht de levensader ziet doorgesneden! De ouderwetsche postwagens, op marktdagen vooral, volgepropt met reizigers, wij zien ze niet meer. Het is of bij elk opeens alle levensgeesten zijn geweken. Al weer het oude liedje: De een zijn brood, de ander zijn dood". Eene oude, bekende waarheid.

Zoo gaat het ook met de tram. De een lacht, de ander weent. Maar nu is er iets, aan de tram verbonden, dat ons hoewel juichend bij hare komst, met angst en onrust vervult en luide klagen wij: Ja, daar niets aan te veranderen, is dat werkelijk noodig? Want zie, het gedeelte van Berlikum waar de tram passeert, is reeds absoluut onveilig geworden voor onze kinderen, en komt nu nog daarbij, dat de tram telkens met volle vaart ons dorp doorstoomt en vooral dáár gevaarlijk maakt, waar de oude Poort zich verheft, dan morren wij luide. Eerbiedig naderen wij haar, onze stoomkoningin, en vragen: "Voor het behoud onzer kinderen, voor ons levensgeluk, voor onze gemoedsrust, temper uwe vaart. Voorkom het gevaar zooveel mogelijk, waar gij het kunt. Een wenk uws hand, een woord uit uwe mond is wellicht voldoende om veel leed te besparen, om veel rust te herstellen. Wij hebben groote verwachting uwer welwillendheid. Worde zij niet teleurgesteld!.


L.C. 20-3-1914.

Bij de Nederlandse Tramweg Maatschappij zijn verplaatst als conducteur 2e klasse H.de Jong van Dokkum naar BERLIKUM etc. etc.


L.C. 24-4-1915.

Extra- trammen.

N.T.M. Veemarkt te Berlikum op Donderdag 29 April 1915. Extra trammen voor het vervoer van reizigers en vee. Op ....etc ...etc...

De chef van exploitatie.


L.C. 15-9-1920.

De verbinding met Holland.

Door het Handelsagentschap van den Nederlandsche Spoorwegen is het volgende rondschrijven tot den Friesche handel gericht: De aandacht van den Friesche handel wordt erop gevestigd, dat door de directie der N.S. een aanmerkelijke verbetering tot stand is gebracht in het vervoer van wagonladingen vrachtgoederen tussen Leeuwarden en het westen van het land. Door het leggen van een bijzondere trein.......etc. etc. Met het leggen van den nieuwe trein beoogt de spoorweg directie o.a. den AFvoer naar Holland te bevorderen van Friesche land- en zuivelproducten.


L.C. 19-12-1952.

Doorn in het oog van BERLIKUM gaat verdwijnen.

Tramstation en poartegebou oan It SkilMet het verdwijnen van de tram is de glorie van het station te Berlikum gaan tanen. Zo zelfs, dat het een ergernis geworden is; men schaamt zich voor zo’n verwaarloosd oud gebouw op een der drukste punten van het dorp. Maar er is verandering in uitzicht. Burgemeester en Wethouders van Menaldumadeel stellen aan de Raad voor, het gebouw te kopen op afbraak en de vrij gekomen grond te bestemmen tot bouwterrein.


SchonegevelshoekIt tramstasjon is yn 1953 ôfbrutsen. It stik grûn soe bestimd wurde foar bouterrein. It foarstel wie om hjir in postkantoar mei in wente te bouwen. Hjir waarden wer beswieren tsjin ynbrocht mei as argumint, dat op it (doe) drokste punt fan BERLTSUM de âlde minsken hjirtroch wolris yn swierricheden komme koenen. In argumint wêr’t wy hjoed de dei om laitsje soenen. Yn 1954 woe de gemeente it hûs fan de dames Schonegevel op de Schonegevelshoeke oankeapje om dêr it postkantoar mei hûs sette te litten troch oannimmersbedriuw Pieter Douwes van der Zee. Dit is ek net troch gien. Van der Zee hat hjir 2 dûbele wenten op set. Der wie doe noch yn de gemeente Menameradiel, en dus ek yn Berltsum, noch in grutte wenning need. It nije postkantoar is úteinliks, en yn gearwurking mei de Raiffeisen Bank fan Menaam, hjir yn Berltsum oan de doe noch Mulseleane, en no de Ir. C.M. van der Slikkeleane neamd, del set mei boppe op elts kantoar in boppe wente. De Rabo bank fan Menaam hâlde hjir foarhinne allinne mar sitting yn it doarp.

Postsegels mei it stimpel fan BerltsumPostsegels mei it stimpel fan BerltsumPostsegel mei it stimpel fan Berltsum


L.C. 10-4-1956.

De spoorbaan die naar de veiling te BERLIKUM loopt, verkeert nu niet in een al te beste toestand. Af en toe loopt er eens een wagon uit de rails. Zaterdag liep een zware diesel-locomotief uit de rails. Het heeft heel wat moeite gekost om het gevaarte weer op de het goede spoor te brengen.


L.C. 22-2-1964.

Tussen Tzummarum en Minnertsga wordt de lijn nu opgebroken. (foto.)

(Steeds verder taant de glorie vann het oude "lokaaltje.")


L.C. 5-5-1967.

Laatste dagen van oude tramlijn zijn geteld.

BERLIKUM - WIER - Mooi Paal.

Op het terrein van de veiling in Berlikum is deze week een begin gemaakt met de afbraak van de railverbinding, een aftakking (fia de Mulseleane) van de voormalige tramlijn. Die tramlijn gaat er trouwens helemaal uit nu. Het resterende gedeelte wordt weggebroken van Berlikum over Wier naar Mooie Paal, waar de aansluiting is op de vroegere lijnen van de Noord Friesche Lokaal Spoorweg richting St. Jacobiparochie. De noord- Friesche blijft in gebruik. Sedert vorig jaar is het baanvak Mooie Paal - Berlikum al gesloten Voor het laatst rijden er nu spoorwagons, getrokken door een locomotor voor de afvoer van de vrijkomende bielsen, rails en andere materialen. Het verdwijnen van de oude baan zal de gelegenheid geven de wegen en straten, waar hij langs liep te verbeteren of te verbreden, of er fietspaden aan te leggen, zoals het geval is geweest door Beetgumermolen en naar Beetgum, vanwaar nu ook een fietspad, pas aangelegd, loopt tot Berlikum. Daarbij is het wegverkeer ten zeerst gebaat. De baan werd hier al eerder gesloopt. Dat is ook gebeurd met het gedeelte van Minnerrtsga naar Tzummarum. Straks blijft alleen nog de herinnering aan de oude lijn, aan het goederenverkeer er langs en - nog langer geleden- aan de oude tram, die indertijd hierlangs zijn weg koos, van Leeuwarden, over Marssum, Beetgumermolen, Beetgum, BERLIKUM, Wier, Mooie Paal en zo verder.

(De lêste rit Berltsum-Wier-Moaie Peal wie yn 1966. It persoanen ferfier wie om 1937 hinne al opholden. Sjoch ek: Railromantiek)


‘t KLEINE KRANTSJE.  7-3-1970.

(foto fan de lúkse (persoanenauto) nommen te BERLTSUM mei in protte minsken dêrom hinne.)

Foto april 1912 in BERLIKUM

Een snelheidsmonster uit opa’s tijd. Voor liefhebbers van oude auto’s een plaat om je vingers bij af te likken : wat een wagen, wat een stijl, wat een grandeur !  De foto is in april 1912 in BERLIKUM gemaakt en de jeugd van het dorp vond het wel wat leuk om tegelijk met deze bezienswaardigheid vereeuwigd te worden. Oudere bewoners van het dorp zullen er vast bekende gezichten op ontdekken ! Trouwens de trotse eigenaar van de wagen zal wel door Friese veteranen worden herkend. Het is notaris Sloterdijk, die als een der eersten in Leeuwarden een automobiel bezat ?

(De Fahner’s fan Ljouwert hienen as ien fan de earsten, sa net as earste, in frachtauto (frachtwein) yn Ljouwert. Der is in foto fan de auto yn myn besit , makke op de Oosterkade by de eardere houten Oosterbrug , de verbining tusken de Nieuwe Oosterstraat en de Wijbrand de Geeststraat te Ljouwert.) Dizze smalle ferbining tusken beide strjitten waard oanlein yn 1902, neidat men it âldste, út 1849 datearjende pontsje yn de stêd, út de fart nommen hie. Trije en tweintich jier soe dizze nije brêge de Ljouwerters oer de Ooster- of Soldatengrêft liede – doe waard it de heechste tiid, dat de ferbining opnij ferbettere waard. Sa ûntstie yn 1929 “de elektryske brêge”, dy’t wy no noch as sadanich kenne. Yn it Posthumus argyf : fotoboek nû. 17)


KENTEKEN –PLATEN.

Twa jier neidat de earste auto yn Nederlân op ‘e dyk ferskinde, waarden yn 1898 de earste kentekenplaten (dy ‘t doe noch rydfergunnings hjitten) op de earste auto ’s montearre. Dêrmei wie Nederlân it earste lân yn ‘e wrâld dat in nasjonaal nûmerboerd yntrodusearre. De earste kentekennûmers wienen koppele oan in provinsje, omdat automobilisten yn it begjin meastal binnen de provinsje bliuwen. Mar it ferkear gie hieltyd mear oer de provinsjegrinzen hinne en men naam it beslút de administraasje lanlik op in sintraal plak te regeljen. Dat wie it ûntstean fan de R. D. W. (doe noch de rykstsjinst foar it weiferkear hjitten). Fryslân krige de letter B tawe -zen mei dêrefter it auto nûmer.


L.C. 5-5-1967.

Laatste dagen van oude tramlijn zijn geteld.


L.C. 4-6-1920.

BERLIKUM, 3 juni. 

Een droevig ongeval had hier hedenmiddag plaats. De oude Krotje uit Oude Bildtdijk, een doofstomme man, die geregeld kruidenierswaren kwam venten, zou de rails oversteken, toen juist de tram van hier naderde. Hij werd gegrepen en een eindweegs medegesleurd. Het ongeval had den dood tot gevolg.


L.C. 10-12-1942.

Goederentrein botst tegen een muur van een ketelhuis.

Gisteravond om ongeveer 5 uur, kwam de goederentrein vanaf Beetgum en reed in de richting Berlikum. Even voor de zuivelfabriek de Lijempf, waar een zijlijn naar de fabriek loopt, reed de trein door een verkeerde wisselstand deze zijlijn op. Het krachtdadige remmen kon echter niet verhinderen, dat de locomotief door een muur van het ketelhuis der fabriek reed. Behalve eenige materieele schade, liep alles zonder persoonlijke ongelukken af. Het verkeer langs de Beetgumerweg was eenige tijd gestremd, doordat de trein dwars over den weg stond.


L.C. 18-3-1957.

Jongetje in BERLIKUM onder tram gedood.

Zaterdag heeft in Berlikum een ernstig ongeluk plaats gehad, dat aan de acht jarige Freerk (Jans) van der Meij het leven heeft gekost. Het jongetje was met zijn kameraadjes aan het spelen en raakte onder een achteruitrijdend tramstel. Het kind was onmiddelijk dood.


L.C. 16-6-1961.

Vrachtauto in BERLIKUM in botsing met tram.

In Berlikum is een vrachtauto in botsing gekomen met de tram, die juist steenkolen had afgeleverd aan de fabriek in Berlikum en op de terugweg was. De vrachtauto, die geladen was met aardappelen van de heer D. Lodewijk uit St. Annaparochie en bestuurd werd door de heer G. de Jong, reed in de richting Leeuwarden. De chauffeur had blijkbaar op dat uur van de dag geen tram verwacht. De vrachtauto werd een eindje meegesleept. Het ongeluk bleef echter beperkt tot materiële schade.


L.C. 9-2-1952.

Vijfjarig jongetje gedood bij ongeval te BERLIKUM. 

Gistermiddag omstreeks half vier had te Berlikum een droevig ongeval plaats, waarbij de vijf jarige Tjerk (Gerlofs) Tuinenga het leven verloor. Een aantal kinderen (wêrûnder ik sels) speelden op een muurtje bij de hulpbrug bij de veiling. (De brêge oer de Ljouwerterfeart wie yn oanbou) Tijdens het spel viel het vijf jarig zoontje van G. Tuinenga er af: het kwam op de weg terecht, juist op het moment dat een vrachtauto passeerde. Het jongetje geraakte onder één der achterwielen en was op slag dood. De deelneming in het dorp is algemeen.

(Tsjerk foel efter oer fan de muorre ôf nei ûnderen ta en kaam ûnder ien fan de efter tsjillen fan in efterút ridende frachtauto mei modder te loane. Ik wie der mei oare bern by en sjoch dit byld nei al dy jierren no noch altyd foar my. Gelf en Feikje wennen yn de Buorren op nû.25 en binne letter ferhûze nei de N.O.Polder.) 


L.C. 28-4-1958.

Jongetje te Berlikum aangereden en gedood.

Zaterdagmiddag omstreeks half zes is het 5 jarig zoontje K.(laas) Gerben van de arbeider K.(laas) Siegersma te Berlikum, dat op de Achterweg speelde en plotseling de weg overstak aangereden door een personenauto. Hij overleed later op de avond in een der ziekenhuizen te Leeuwarden.

(Tsjerk foel efter oer fan de muorre ôf nei ûnderen ta en kaam ûnder ien fan de efter tsjillen, fan in efterút ridende frachtauto mei modder, te loane. Ik sjoch dit byld nei al dy jierren no noch altyd foar my. Gelf en Feikje wennen yn de Buorren op nû.25 en binne letter ferhûze nei de N.O.Polder.)


FRANEKER COURANT.   22-9-2010.

Duizend leden.

Mijlpaal De Deinende Dobber.

(foto : Foarsitter André Bosma felisiteart Freerk (Klazes) Siegersma, skathâlder Frans Temme sjocht ta.)


L.C. 3-9-1858.

Aanbesteding.

De Raadscommissie kunstwegen in Menaldumadeel zal publiek aanbesteden: Het maken van de nieuwe brug in de plaats der Munnike tille by BERLIKUM, en wel op Dinsdag den 9 September 1858 ‘s voomiddags 11 uur, ten Gemeentehuize te Menaldum, volgens aldaar ter visie liggend bestek, voorwaarden en teekening, zullende dien dag des morgens 9 uur aanwijzing in loco geschieden.

Menaldum, den 31 Augustus 1858. K.J. Kalma, Voorz. ad int.(erim)


L.C. 9-11-1912.

Aanbestedingen.

Ten gemeentehuize te Menaldum, van het vervoer van grint, puin en mac- Adam langs de wegen in 5 percelen o.a. aan D.(irk) Herrema voor f.0,38 per m2.


L.C. 16-6-1983.

Westergoawei kostbaar door vele kunstwerken. (foto)

(De âlde dyk tusken Marsum en Boksum, de eardere Middelseedyk, krige doe deiliks al sa ‘n 3300 auto’s op in dei te ferwurkjen)

(Tocht waard (doe) om de wei te ferlingjen fan Marsum nei Berltsum ta.)


OMROP FRYSLÂN. 28-11-2007.

BERLTSUM krijt nije rotonde. In rotonde by Berltsum moat dêr de gong út it ferkear oer de trochgeande dyk helje. De N 383 tusken Marsum en St. Anne hat no noch in ôfslach nei Berltsum, mar dy is te gefaarlik troch min sicht en de hege snelheid fan de autobestjoerders. Ek leit de ôfslach yn in bocht. De wurksumheden foar de rotonde begjinne dizze wike. Der wurdt in tydlike dyk oanlein wêrtroch it ferkear der gjin lêst fan hat.